Standart Teknik Föy Çerçevesi
Bu teknik bilgi sayfası, ürünün genel tanımı, profesyonel kullanım alanları, güvenli çalışma şartları ve kontrollü tedarik değerlendirmesi için hazırlanmıştır.
Kesin teknik değerlendirmelerde teslim edilen ürünün ambalaj etiketi, güncel Güvenlik Bilgi Formu, parti analiz bilgisi ve üretici beyanları esas alınır.
Ürün; etikette belirtilen kalite sınıfı, kullanım amacı, depolama şartı ve güvenlik sınırları dışında kullanılmamalıdır.
| SATIN ALMA ÖNCESİ ÖNEMLİ BİLGİ |
| Bu belge ürünün genel özelliklerini, yaygın kullanım alanlarını ve güvenli çalışma çerçevesini açıklar. Teslim edilen ürünün kesin içerik değerleri, kalite sınıfı, kullanım amacı, uygulama sınırları, güvenlik önlemleri, depolama ve taşıma şartları için ambalaj üzerindeki güncel üretici etiketi esas alınmalıdır. Web sitesindeki ve bu belgedeki bilgiler üretici etiketinin yerine geçmez. |
Bu belge kimler için hazırlandı?
| Fabrika ve endüstriyel işletmeler | Tarım işletmeleri ve profesyonel üreticiler |
| Hammadde seçimi, proses uygunluğu, çözelti hazırlama, karışabilirlik, ekipman ve iş güvenliği açısından genel başvuru bilgileri. | Ürünün tarımsal kullanıma uygunluk sınırı, analiz ve etiket temelli uygulama yaklaşımı, karışım ve saha güvenliği bilgileri. |
| ETİKET VE KULLANIM ESASI |
| Ürün kullanılmadan önce ambalaj üzerindeki üretici açıklamaları, kullanım talimatları, tehlike ve önlem ifadeleri ile güvenlik bilgileri bütünüyle okunmalıdır. Ürün, etikette belirtilen kalite sınıfı ve kullanım amacı dışında kullanılmamalıdır. Uygulama miktarı veya proses dozu; ürün etiketi, gerçek içerik değerleri, hedef proses ya da bitki, su ve ortam koşulları birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir. |
Ürün Bilgileri ve Kullanım Rehberi
Tarımsal Mikro Besin Formülasyonları, Su Şartlandırma, Metal İşleme, Kimyasal Üretim ve Uygun Endüstriyel Prosesler İçin Molibden Kaynağı
Sodyum Molibdat; molibdat anyonu ile sodyum iyonlarından oluşan, genellikle beyaz kristal veya kristal toz görünümünde bulunan inorganik bir molibden bileşiğidir.
Ürün aşağıdaki adlarla da bilinir:
- Sodyum Molibdat
- Sodium Molybdate
- Disodyum Molibdat
- Disodium Molybdate
- Sodyum Molibdat Dihidrat
- Sodium Molybdate Dihydrate
- Na₂MoO₄
- Na₂MoO₄·2H₂O
- Susuz Sodyum Molibdatın kimyasal formülü:
- Na₂MoO₄
şeklindedir.
Dihidrat formunun kimyasal formülü ise:
Na₂MoO₄·2H₂O
şeklindedir.
Sodyum Molibdat başlıca:
- Molibden içeren mikro besin gübrelerinin üretiminde,
- Tohum uygulaması ve yaprak gübresi formülasyonlarında,
- Su şartlandırma ve kapalı devre sistemlerinde,
- Metal yüzey ve korozyon kontrolü uygulamalarında,
- Pigment ve seramik üretiminde,
- Kimyasal sentezde,
- Laboratuvar çözeltilerinde,
Katalizör ve metal bileşiği üretiminde
molibden kaynağı veya proses hammaddesi olarak kullanılabilir.
Susuz Sodyum Molibdatın molekül formülü Na₂MoO₄, CAS numarası 7631-95-0 ve molekül ağırlığı yaklaşık 205,92 g/mol’dür. Dihidrat formun molekül ağırlığı yaklaşık 241,95 g/mol olup bu form ayrıca iki molekül kristal suyu içerir.
Ürün:
- Amonyum Molibdat değildir.
- Molibden Trioksit değildir.
- Sodyum Tungstat değildir.
- Her Sodyum Molibdat ürünü doğrudan kullanıma hazır gübre değildir.
- Bitki koruma ürünü veya pestisit değildir.
- Hayvan yemi veya yem katkısı olduğu varsayılmamalıdır.
- İnsan tüketimine uygun değildir.
- İçme suyuna doğrudan eklenmemelidir.
Ambalaj
25 KG
TEMEL ÜRÜN BİLGİLERİ
Ürün adı: Sodyum Molibdat
İngilizce adı: Sodium Molybdate
Kimyasal adı: Disodyum Molibdat
Susuz formülü: Na₂MoO₄
Dihidrat formülü: Na₂MoO₄·2H₂O
Susuz form CAS numarası: 7631-95-0
Dihidrat form CAS numarası: 10102-40-6
Susuz form molekül ağırlığı: Yaklaşık 205,92 g/mol
Dihidrat form molekül ağırlığı: Yaklaşık 241,95 g/mol
Kimyasal sınıfı: İnorganik molibdat tuzu
Fiziksel görünüm: Genellikle beyaz kristal, granül veya kristal toz
Koku: Genellikle kokusuz
Suda çözünürlük: Suda çözünür
Çözelti karakteri: Genellikle nötr ile hafif alkali arasında değişebilir
Yanıcılık: Yanıcı değildir
Başlıca işlevleri: Molibden kaynağı, korozyon kontrol bileşeni ve kimyasal proses hammaddesi
Ambalaj: 25 KG
Ürüne ait kesin:
- Susuz veya dihidrat yapı,
- Sodyum Molibdat oranı,
- Elementel molibden oranı,
- Molibden trioksit eşdeğeri,
- Nem veya kristal suyu,
- Sodyum,
- Klorür,
- Sülfat,
- Fosfat,
- Demir,
- Kurşun,
- Arsenik,
- Ağır metal değerleri,
- Suda çözünmeyen madde,
- Tane büyüklüğü,
Tarımsal, teknik, laboratuvar veya diğer kalite sınıfı
ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.
SUSUZ VE DİHİDRAT FORM ARASINDAKİ FARK
Sodyum Molibdat ticari olarak susuz veya hidratlı formda bulunabilir.
Susuz Sodyum Molibdat
Kimyasal formülü:
Na₂MoO₄
şeklindedir.
Başlıca özellikleri:
- Kristal suyu içermez.
- Birim ağırlıkta daha yüksek molibden oranı sağlar.
- Molekül ağırlığı yaklaşık 205,92 g/mol’dür.
- Nemli ortamda fiziksel yapısı ve akışkanlığı değişebilir.
- Sodyum Molibdat Dihidrat
Kimyasal formülü:
Na₂MoO₄·2H₂O
şeklindedir.
Başlıca özellikleri:
- Kristal yapısında iki molekül su içerir.
- Molekül ağırlığı yaklaşık 241,95 g/mol’dür.
- Birim ağırlıktaki elementel molibden oranı susuz formdan daha düşüktür.
- Tarım ve endüstriyel kimya uygulamalarında yaygın ticari form olabilir.
- Susuz ve dihidrat ürünler kilogram bazında birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
ELEMENTEL MOLİBDEN ORANI
Molibdenin atom ağırlığı yaklaşık 95,95 g/mol’dür.
Teorik olarak:
- Susuz Sodyum Molibdat
- 95,95 / 205,92 × 100 ≈ %46,6 elementel Mo
- Sodyum Molibdat Dihidrat
- 95,95 / 241,95 × 100 ≈ %39,7 elementel Mo
içerebilir.
Bu değerler saf maddeler için teorik oranlardır.
Ticari üründeki gerçek molibden miktarı:
- Sodyum Molibdat saflığına,
- Hidrat durumuna,
- Nem miktarına,
Üretim safsızlıklarına
bağlıdır.
Tarımsal ve endüstriyel doz hesaplarında yalnız ürün kilogramı değil, güncel etikette belirtilen gerçek elementel molibden oranı kullanılmalıdır.
MOLİBDEN TRİOKSİT EŞDEĞERİ
Bazı ürünlerde molibden içeriği:
- Elementel Mo,
- MoO₃ eşdeğeri,
Sodyum Molibdat yüzdesi
olarak bildirilebilir.
Bu değerler aynı değildir.
Molibden Trioksitin kimyasal formülü:
MoO₃
şeklindedir.
Bir ürünün:
- %39,5 Mo,
- %59 civarında MoO₃ eşdeğeri,
Belirli oranda Sodyum Molibdat
içermesi farklı ifade biçimlerine karşılık gelebilir.
Satın alma, formülasyon ve tarımsal doz karşılaştırmalarında hangi değerin bildirildiği açıkça kontrol edilmelidir.
AMONYUM MOLİBDAT İLE FARKI
Amonyum Molibdat ve Sodyum Molibdat molibden kaynağı olarak kullanılabilse de aynı ürün değildir.
Sodyum Molibdat
Sodyum içerir.
Genellikle yüksek suda çözünürlük gösterir.
Tarımsal ve endüstriyel uygulamalarda kullanılabilir.
Nihai sisteme sodyum iyonu kazandırır.
Amonyum Molibdat
Amonyum iyonu içerir.
Farklı kristal formları bulunabilir.
Kimyasal analiz, katalizör ve tarımsal formülasyonlarda kullanılabilir.
Isıtıldığında amonyak veya azotlu ayrışma ürünleri oluşturabilir.
Bu ürünler:
- Aynı molekül ağırlığına,
- Aynı molibden oranına,
- Aynı sodyum veya azot içeriğine,
Aynı proses davranışına
sahip değildir.
Kilogram bazında birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
MOLİBDEN TRİOKSİT İLE FARKI
Molibden Trioksit:
- MoO₃ formülüne sahiptir.
- Sodyum içermez.
- Suda çözünürlüğü ve proses davranışı Sodyum Molibdattan farklıdır.
- Pigment, katalizör ve metalürjik proseslerde kullanılabilir.
Sodyum Molibdat:
- Sodyum içeren çözünür bir molibdat tuzudur.
- Su bazlı çözelti ve gübre formülasyonlarında daha kolay kullanılabilir.
- Birim ağırlıkta farklı molibden oranına sahiptir.
- İki ürün doğrudan aynı ağırlıkla ikame edilmemelidir.
SODYUM TUNGSTAT İLE FARKI
Sodyum Tungstat:
- Tungsten içerir.
- Genellikle Na₂WO₄ formülüyle ifade edilir.
- Kimyasal görünümü ve bazı reaksiyonları Sodyum Molibdata benzeyebilir.
- Molibden besini sağlamaz.
- Ürünler yalnız renk veya kristal yapıya bakılarak ayırt edilmemelidir.
TARIMSAL KULLANIM
Molibden, bitkilerin çok düşük miktarda ihtiyaç duyduğu temel mikro besin elementlerinden biridir.
Molibden başlıca:
- Nitratın bitki içinde kullanılmasında,
- Nitrat redüktaz enziminin çalışmasında,
- Baklagillerde biyolojik azot bağlanmasında,
Molibden içeren bitki enzimlerinin işlevinde
rol oynar.
Molibdenin bitki metabolizmasındaki temel işlevleri özellikle azot metabolizması ve molibdoenzimlerle ilişkilidir.
Ancak bitkinin molibden ihtiyacı çok düşüktür.
Bu nedenle Sodyum Molibdat:
- Göz kararı uygulanmamalıdır.
- Standart makro gübre gibi kilogramlarla dozlanmamalıdır.
- Toprak ve bitki analizi olmadan tekrarlı kullanılmamalıdır.
- Nihai gübre formülasyonunda elementel Mo üzerinden hesaplanmalıdır.
MOLİBDEN EKSİKLİĞİ
Molibden eksikliği bitkilerde azot kullanımını bozabilir.
Belirtiler bitki türüne göre değişmekle birlikte:
- Genel sararma,
- Gelişme geriliği,
- Yaşlı yapraklarda kloroza benzer görünüm,
- Yaprak kenarlarında kuruma,
- Yaprakların kıvrılması,
- Baklagillerde zayıf nodül ve azot bağlama,
Karnabaharda kamçı yaprak olarak bilinen dar ve bozuk yaprak oluşumu
şeklinde görülebilir.
Molibden eksikliği azot eksikliğine benzeyebilir.
Bu nedenle yalnız görsel belirtiye dayanarak uygulama yapılmamalıdır.
TOPRAK pH’SININ ETKİSİ
Molibdenin bitkiler tarafından alınabilirliği birçok mikro elementten farklı olarak toprak pH’sı yükseldikçe genellikle artar.
Asit karakterli topraklarda molibden:
- Demir ve alüminyum oksitlerine bağlanabilir.
- Bitki tarafından daha zor alınabilir.
- Toplam molibden yeterli olsa bile eksiklik oluşturabilir.
Bu nedenle molibden eksikliği görülen asit topraklarda yalnız Sodyum Molibdat uygulaması değil:
- Toprak pH’sı,
- Kireçleme ihtiyacı,
- Organik madde,
- Fosfor düzeyi,
Sulama suyu
birlikte değerlendirilmelidir.
BAKLAGİLLERDE KULLANIM
Molibden, baklagil kök nodüllerindeki azot bağlama sistemi için önemlidir.
Uygun molibden beslemesi:
- Nodül gelişimini,
- Azot bağlama kapasitesini,
Bitki gelişimini
destekleyebilir.
Başlıca duyarlı bitki grupları:
- Soya,
- Fasulye,
- Bezelye,
- Mercimek,
- Yonca,
- Fiğ,
Üçgül
gibi baklagillerdir.
Ancak yetersiz nodül oluşumu yalnız molibden eksikliğinden kaynaklanmaz.
Şunlar da kontrol edilmelidir:
- Uygun Rhizobium bakterisi,
- Toprak pH’sı,
- Fosfor ve kükürt durumu,
- Kuraklık,
- Toprak tuzluluğu,
Tohum ilaçlarının bakteriye etkisi.
LAHANA GRUBU BİTKİLER
Molibden eksikliği özellikle:
- Karnabahar,
- Brokoli,
- Lahana,
Brüksel lahanası
gibi bitkilerde belirgin olabilir.
Karnabaharda dar, şekilsiz veya gelişemeyen yapraklarla görülen “kamçı yaprak” belirtisi molibden eksikliğiyle ilişkilendirilebilir.
Ancak tanı toprak ve yaprak analiziyle desteklenmelidir.
TOPRAKTAN UYGULAMA
Topraktan uygulanacak Sodyum Molibdat miktarı:
- Elementel molibden oranına,
- Toprak analizine,
- Toprak pH’sına,
- Bitki türüne,
- Toprak yapısına,
- Önceki uygulamalara,
Sulama suyundaki molibden miktarına
göre belirlenmelidir.
Molibden mikro besin olduğu için uygulanacak miktarlar çoğu zaman makro gübrelerden çok daha düşüktür.
25 kg’lık ambalajın tamamı tek araziye veya standart bir uygulamaya ait doz değildir.
Doz:
- Gram elementel Mo/dekar,
- Gram elementel Mo/hektar,
Belirli tohum miktarı başına gram Mo
üzerinden hesaplanmalıdır.
YAPRAKTAN UYGULAMA
Sodyum Molibdat uygun tarımsal kalite ve kayıtlı gübre formülasyonlarında yapraktan uygulanabilir.
Yapraktan uygulamada:
- Ürünün gerçek Mo oranı,
- Su hacmi,
- Hedef konsantrasyon,
- Yaprak yüzeyi,
- Bitkinin gelişim dönemi,
- Hava sıcaklığı,
- Karışım pH’sı,
Diğer gübre ve pestisitler
dikkate alınmalıdır.
Aşırı konsantrasyon:
- Yaprak yanığı,
- Lekelenme,
- Doku hasarı,
Gereksiz molibden birikimi
oluşturabilir.
TOHUM UYGULAMASI
Sodyum Molibdat özellikle bazı baklagil tohumlarında molibden sağlamak amacıyla kontrollü tohum uygulamalarında kullanılabilir.
Ancak:
- Doz çok düşük olabilir.
- Tohum yüzeyinde homojen dağılım gerekir.
- Kullanılan bakteri aşısıyla uyumluluk kontrol edilmelidir.
- Yüksek tuz konsantrasyonu çimlenmeyi etkileyebilir.
- Islak uygulama sonrası tohum uzun süre depolanmamalıdır.
Tohum uygulaması yalnız tanımlı gübre reçetesi ve ürün etiketi doğrultusunda yapılmalıdır.
MOLİBDEN TOKSİSİTESİ
Bitkilerde molibden toksisitesi eksikliğe göre daha seyrek görülse de yüksek uygulamalar:
- Yaprak renginde değişim,
- Gelişme bozukluğu,
- Besin elementi dengesizliği,
Molibdenin bitki dokusunda aşırı birikmesi
gibi sonuçlara neden olabilir.
Asıl önemli risklerden biri, yüksek molibden içeren bitkilerin hayvanlar tarafından tüketilmesidir.
Fazla molibden özellikle otlayan hayvanlarda bakır metabolizmasını bozabilir ve ikincil bakır eksikliğine yol açabilir. Tarımsal kaynaklar, aşırı molibdenin özellikle otlayan hayvanlar açısından toksik olabileceğini belirtmektedir.
HAYVANLARDA MOLİBDEN–BAKIR ETKİLEŞİMİ
Ruminantlarda yüksek molibden alımı:
- Kükürt varlığında tiyomolibdat bileşikleri oluşmasına,
- Bakır emiliminin azalmasına,
Bakırın vücutta kullanılmasının engellenmesine
neden olabilir.
Bunun sonucunda:
- Tüy renginde açılma,
- İshal,
- Gelişme geriliği,
- Kansızlık,
- Üreme performansında düşme,
Kemik ve bağ dokusu sorunları
gibi bakır eksikliğine benzer belirtiler oluşabilir.
Bu nedenle:
- Mera toprağına,
- Yem bitkisine,
Hayvan içme suyuna
kontrolsüz molibden uygulanmamalıdır.
GÜBRE STATÜSÜ
Sodyum Molibdat kimyasal olarak molibden kaynağıdır; ancak her teknik Sodyum Molibdat ürünü doğrudan piyasaya arz edilebilir gübre değildir.
Tarımsal kullanım için:
- Tarımsal kalite sınıfı,
- Elementel molibden oranı,
- İlgili tescil ve mevzuat koşulları,
- Gübre etiketi,
Kullanım dozu
esas alınmalıdır.
Teknik veya laboratuvar kalite ürün doğrudan gübre olarak sunulmamalıdır.
TANK KARIŞIMLARI
Sodyum Molibdat çözeltileri diğer gübre ve kimyasallarla karıştırıldığında:
- Çökelme,
- Renk değişimi,
- pH değişimi,
- Çözünürlük kaybı,
Fitotoksisite
oluşabilir.
Özellikle aşağıdaki bileşenlerle uyumluluk kontrol edilmelidir:
- Kalsiyum tuzları,
- Magnezyum tuzları,
- Demir tuzları,
- Kuvvetli asitler,
- Fosfatlar,
- Ağır metal tuzları,
Pestisit formülasyonları.
Tank karışımı öncesinde:
- Etiket uygunluğu kontrol edilir.
- Küçük ölçekli kavanoz testi yapılır.
- Karışım pH’sı ölçülür.
- Çökelme ve ısı oluşumu izlenir.
- Uygulama öncesi küçük alanda bitki uyumluluğu değerlendirilir.
ÇÖZELTİ HAZIRLAMA
Sodyum Molibdat çözeltisi hazırlanırken:
- Temiz ve kimyasal olarak uygun kap seçilir.
- Gerekli miktarda su kaba alınır.
- Karıştırma başlatılır.
- Sodyum Molibdat küçük porsiyonlar halinde suya eklenir.
- Toz oluşumu önlenir.
- Tam çözünme beklenir.
- Çözeltinin pH’sı ve görünümü kontrol edilir.
- Hazırlanan kap açıkça etiketlenir.
Yüksek konsantrasyonlarda:
- Su sıcaklığı,
- Diğer tuzların varlığı,
- pH,
Bekleme süresi
çözünürlük ve kristallenme davranışını etkileyebilir.
KONSANTRASYON HESABI
Örneğin dihidrat formun teorik elementel Mo oranı yaklaşık %39,7 ise:
1 kg saf Sodyum Molibdat Dihidrat yaklaşık 397 g elementel Mo sağlar.
Ancak ürün %100 saf olmayabilir.
Gerçek elementel Mo hesabı:
Ürün miktarı × Etikette belirtilen Mo yüzdesi
şeklinde yapılmalıdır.
Örnek:
Etikette %39 Mo bulunan bir üründen 100 g kullanılırsa:
100 g × 0,39 = 39 g elementel Mo
sağlanır.
Bu yalnız matematiksel hesap örneğidir; tarımsal uygulama dozu değildir.
SU ŞARTLANDIRMA VE KOROZYON KONTROLÜ
Sodyum Molibdat bazı kapalı devre su sistemlerinde korozyon kontrol bileşeni olarak kullanılabilir.
Başlıca uygulamalar:
- Kapalı ısıtma devreleri,
- Soğutma suyu sistemleri,
- Endüstriyel dolaşım sistemleri,
Metal yüzey koruma formülasyonlarıdır.
Molibdat iyonu uygun koşullarda metal yüzeyde koruyucu film oluşumunu destekleyebilir.
Ancak performans:
- Molibdat konsantrasyonuna,
- Suyun pH’sına,
- Çözünmüş oksijene,
- Klorür ve sülfat miktarına,
- Metal türüne,
- Sıcaklığa,
- Akış hızına,
Mikrobiyolojik duruma
bağlıdır.
KOROZYON İNHİBİTÖRÜ OLARAK SINIRLARI
Sodyum Molibdat tek başına her sistem için yeterli korozyon koruması sağlamaz.
Uygun formülasyonlarda:
- Nitritler,
- Fosfatlar,
- Silikatlar,
- Organik inhibitörler,
- Dispersantlar,
Biyositler
ile birlikte değerlendirilebilir.
Ancak bu maddelerin birlikte kullanılabilmesi otomatik olarak uyumlu oldukları anlamına gelmez.
Yanlış doz:
- Yetersiz koruma,
- Çökelme,
- Tortu oluşumu,
- Lokal korozyon,
Atık su molibden yükü
oluşturabilir.
İÇME SUYU KULLANIMI SINIRI
Sodyum Molibdat:
- İçme suyu dezenfektanı değildir.
- İçme suyu mineral katkısı değildir.
- Ev tipi su arıtma ürünü değildir.
- İçme suyuna göz kararı eklenmemelidir.
EPA’nın molibden için yayımladığı sağlık danışma tablolarında uzun süreli içme suyu danışma değeri 0,04 mg/L olarak belirtilmiştir; bu değer düzenleyici bir maksimum sınırla aynı şey değildir ancak kontrolsüz molibden ilavesinin uygun olmadığını gösterir.
METAL YÜZEY İŞLEMLERİ
Sodyum Molibdat uygun endüstriyel sistemlerde:
- Pasifleştirme,
- Korozyon kontrolü,
- Yüzey kaplama,
- Metal pigment üretimi,
Metal oksit kimyası
için kullanılabilir.
Proses sırasında:
- Metal türü,
- pH,
- Konsantrasyon,
- Sıcaklık,
- Temas süresi,
Diğer iyonlar
kontrol edilmelidir.
PİGMENT VE SERAMİK UYGULAMALARI
Sodyum Molibdat:
- Molibden içeren pigmentlerin,
- Seramik renk vericilerin,
- Özel metal molibdatların,
Katalizör ön maddelerinin
üretiminde molibdat kaynağı olarak kullanılabilir.
Kurşun, baryum, kalsiyum veya diğer metal tuzlarıyla reaksiyonunda düşük çözünürlüklü metal molibdat çökeltileri oluşabilir.
Bu çökeltilerin bazıları ağır metal içerebilir ve normal ürün atığı olarak değerlendirilmemelidir.
KİMYASAL SENTEZ
Sodyum Molibdat kimyasal üretimde:
- Molibden kaynağı,
- Katalizör ön maddesi,
- Oksidasyon katalizi bileşeni,
- Analitik reaktif,
Metal molibdat üretim hammaddesi
olarak kullanılabilir.
Reaksiyon davranışı:
- pH’ya,
- Asit türüne,
- İndirgen veya oksitleyici ortama,
- Metal iyonlarına,
Sıcaklığa
bağlıdır.
ASİTLERLE TEMAS
Sodyum Molibdat kuvvetli asitlerle temas ettiğinde:
- Molibdik asit türleri,
- Polimolibdatlar,
- Molibden oksit hidratları,
Çökelti veya jel benzeri yapılar
oluşturabilir.
Asit eklenmesi sırasında:
pH hızla değişebilir.
Isı oluşabilir.
- Çökelti meydana gelebilir.
- Sıçrama oluşabilir.
- Konsantre asit hızlı biçimde Sodyum Molibdat çözeltisine eklenmemelidir.
KUVVETLİ BAZLARLA TEMAS
Sodyum Molibdat alkali ortamda genellikle molibdat iyonu halinde kararlı olabilir.
Ancak yüksek konsantrasyonlu bazlarla işlem sırasında:
- Isı,
- Sıçrama,
- Ekipman korozyonu,
Diğer metal tuzlarıyla çökelme
riski bulunabilir.
Konsantre kostik çözeltileriyle çalışma sırasında Sodyum Molibdatın kendisinden çok kuvvetli bazın aşındırıcı etkisi dikkate alınmalıdır.
İNDİRGEN MADDELERLE TEMAS
Molibdat iyonundaki molibden yüksek oksidasyon basamağındadır.
Kuvvetli indirgenlerle temasında daha düşük oksidasyon basamağındaki molibden türleri oluşabilir.
Örnek indirgenler:
- Sodyum Hidrosülfit,
- Metal tozları,
- Hidrazin,
Güçlü organik indirgenler.
Kontrolsüz reaksiyon:
- Renk değişimine,
- Çökeltiye,
- Isı oluşumuna,
Yan ürün oluşumuna
neden olabilir.
OKSİTLEYİCİLERLE TEMAS
Sodyum Molibdat kendiliğinden yanıcı değildir.
Ancak güçlü oksitleyicilerle birlikte bulunan:
- Organik maddeler,
- İndirgenler,
Metal tozları
tehlikeli reaksiyonlara neden olabilir.
Bilinmeyen kimyasal atıklarla karıştırılmamalıdır.
SAĞLIK VE GÜVENLİK
Sodyum Molibdat düşük uçuculuğa sahip katı bir üründür.
Bununla birlikte:
- Tozu gözleri tahriş edebilir.
- Solunması burun ve boğazda rahatsızlık oluşturabilir.
- Yutulması sağlık riski oluşturabilir.
- Uzun süreli veya yüksek molibden maruziyeti sistemik etkilere neden olabilir.
Bazı güvenlik bilgi formlarında Sodyum Molibdat Dihidrat kanserojen veya üreme toksik maddesi olarak sınıflandırılmamaktadır; buna karşılık tekrarlanan maruziyet ve özel hedef organ etkileri ayrıca değerlendirilmiştir. Kesin tehlike sınıflandırması ürünün güncel ambalaj etiketi üzerinden esas alınmalıdır.
TOZ MARUZİYETİ
Torba açma, tartım ve boşaltma sırasında oluşan ince toz:
- Gözlerde yanma veya batma,
- Burun ve boğazda tahriş,
- Öksürük,
- Ağızda metalik veya tuzlu tat,
Solunum rahatsızlığı
oluşturabilir.
Toz:
- Basınçlı havayla dağıtılmamalıdır.
- Kuru süpürmeyle havaya kaldırılmamalıdır.
- Yüksekten dökülmemelidir.
- Lokal toz emiş sistemi kullanılmalıdır.
YUTMA
Sodyum Molibdat tüketim amacıyla kullanılmaz.
Yutulması:
- Bulantı,
- Kusma,
- Karın rahatsızlığı,
- İshal,
- Baş ağrısı,
Sistemik molibden maruziyeti
oluşturabilir.
Yüksek veya uzun süreli molibden alımı mineral metabolizmasını etkileyebilir.
Ürün gıda kabında saklanmamalı ve tadına bakılmamalıdır.
CİLTLE TEMAS
Kısa süreli temas her zaman belirgin yanık oluşturmayabilir.
Ancak:
- Tozun uzun süre ciltte kalması,
- Terli veya hasarlı cilt,
- Tekrarlanan temas,
Kirlenmiş kıyafet kullanımı
tahriş riskini artırabilir.
Temas sonrası eller ve maruz kalan cilt yıkanmalıdır.
GÖZLE TEMAS
Toz veya çözelti göze temas ettiğinde:
- Yanma,
- Kızarıklık,
- Sulanma,
- Mekanik tahriş,
Geçici görme bulanıklığı
oluşturabilir.
Torba açma ve çözelti hazırlama sırasında koruyucu gözlük kullanılmalıdır.
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM
Torba açma, tartım, aktarma ve çözelti hazırlama sırasında:
- Kimyasala dayanıklı uygun eldiven,
- Yan korumalı veya tam kapalı koruyucu gözlük,
- Yoğun toz veya sıçrama riskinde yüz siperi,
- Uzun kollu iş kıyafeti,
- Kapalı iş ayakkabısı,
Toz oluşan işlemlerde uygun partikül solunum koruyucusu
kullanılmalıdır.
Çalışma alanında:
- Yeterli genel havalandırma,
- Gerektiğinde lokal toz emişi,
- Göz yıkama imkânı,
- Temiz su erişimi,
Kimyasal döküntü ekipmanı
bulunmalıdır.
HİJYEN KURALLARI
Ürünle çalışırken:
- Yemek yenmemeli,
- İçecek tüketilmemeli,
- Sigara içilmemeli,
Kirli eldivenle yüze dokunulmamalıdır.
İş sonrasında:
- Eller,
- Yüz,
Maruz kalan cilt bölgeleri
iyice yıkanmalıdır.
Kirlenmiş iş kıyafetleri çalışma alanı dışında kullanılmamalıdır.
İLK YARDIM
Gözle Temas
Gözler ovuşturulmamalıdır.
Göz kapakları açık tutularak bol temiz suyla en az 15 dakika yıkanmalıdır.
Kontakt lens varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarılmalıdır.
Tahriş, ağrı veya görme değişikliği sürerse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Ciltle Temas
Kirlenmiş kıyafet ve ayakkabılar çıkarılmalıdır.
Temas eden bölge bol su ve sabunla yıkanmalıdır.
Tahriş devam ederse tıbbi değerlendirme alınmalıdır.
Soluma
Kişi temiz havaya çıkarılmalıdır.
Ağız ve burun suyla temizlenmelidir.
Öksürük, nefes darlığı veya rahatsızlık devam ederse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Yutma
Ağız suyla çalkalanmalıdır.
Sağlık personeli önermedikçe kişi kusturulmamalıdır.
Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir.
Yüksek miktarda yutma veya devam eden rahatsızlık halinde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.
DÖKÜLME VE SAÇILMA
Kuru Ürün Dökülmesi
Alan gereksiz personelden arındırılmalıdır.
Toz oluşumu önlenmelidir.
Uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.
Basınçlı hava kullanılmamalıdır.
Uygun endüstriyel vakum veya dikkatli mekanik toplama yapılmalıdır.
Toplanan ürün kapalı ve etiketli kaba alınmalıdır.
Kirlenmiş ürün ana ambalaja geri konulmamalıdır.
Kanalizasyon ve su giderlerine ulaşması engellenmelidir.
Çözelti Dökülmesi
Alan sınırlandırılmalıdır.
Döküntünün kanalizasyon ve yüzey sularına ulaşması engellenmelidir.
Uygun inert emici kullanılmalıdır.
Toplanan atık kapalı ve etiketli kaba alınmalıdır.
Alan kontrollü biçimde temizlenmelidir.
Temizlik suyunun çevreye kontrolsüz yayılması önlenmelidir.
YANGIN DURUMU
Sodyum Molibdat yanıcı değildir.
Ancak yangın ortamında:
- Ambalaj zarar görebilir.
- Molibden ve sodyum içeren toz veya duman oluşabilir.
- Çevredeki kimyasallarla birlikte tehlikeli ayrışma ürünleri meydana gelebilir.
Yangın durumunda:
- Çevrede yanan maddeye uygun söndürücü kullanılmalıdır.
- Isınan ambalajlar güvenli mesafeden soğutulmalıdır.
- Toz ve duman solunmamalıdır.
- Müdahale personeli uygun koruyucu kıyafet ve bağımsız solunum cihazı kullanmalıdır.
- Yangın söndürme suyunun çevreye ulaşması engellenmelidir.
DEPOLAMA
Sodyum Molibdat:
- Orijinal ve sağlam ambalajında,
- Torba ağzı sıkıca kapalı olarak,
- Serin ve kuru ortamda,
- Nem ve sudan korunarak,
- Doğrudan güneş ışığından uzakta,
- Gıda ve yemlerden ayrı,
- Tarımsal ve teknik kimyasallar sınıflandırılarak,
- Palet üzerinde,
Yetkisiz kişilerin erişemeyeceği yerde
saklanmalıdır.
Kuvvetli asitler, kuvvetli indirgenler ve kimyasal olarak uyumsuz maddelerden ayrı tutulmalıdır.
NEM VE TOPAKLANMA
Sodyum Molibdat nemli ortamda:
- Topaklanabilir.
- Akışkanlığını kaybedebilir.
- Hidrat durumunda değişiklik gösterebilir.
- Tartım ve dozajı zorlaştırabilir.
- Çözünme davranışı değişebilir.
- Açılan torba kullanım sonrasında sıkıca kapatılmalıdır.
- Islak kepçe veya ekipman ambalaj içine sokulmamalıdır.
AMBALAJ VE TAŞIMA
25 kg torba:
- Kuru ve kapalı araçta taşınmalıdır.
- Yağmur ve yoğun nemden korunmalıdır.
- Torbanın delinmesi ve yırtılması önlenmelidir.
- Zeminde sürüklenmemelidir.
- Gıda ve yemlerle kontrolsüz biçimde birlikte taşınmamalıdır.
- Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
- Hasarlı ambalaj uygun ikinci ambalaja alınmalıdır.
Elle taşıma sırasında uygun kaldırma yöntemi veya mekanik taşıma ekipmanı kullanılmalıdır.
ÇEVRESEL ETKİ
Molibden doğal olarak bulunan ve düşük miktarlarda biyolojik işlevi olan bir elementtir.
Ancak yüksek miktarda çevreye verilmesi:
- Toprakta molibden birikimine,
- Bitkilerin fazla molibden almasına,
- Mera hayvanlarında ikincil bakır eksikliği riskine,
- Yüzey ve yer altı suyunda molibden artışına,
Atık su arıtma sisteminin metal yükünün yükselmesine
neden olabilir.
Sodyum Molibdat:
- Kanalizasyona,
- Sulama kanalına,
- Yüzey suyuna,
- Yer altı suyuna,
Toprağa
kontrolsüz biçimde verilmemelidir.
Molibdatın tatlı su canlıları üzerindeki kronik etkileri konsantrasyon ve su kimyasına bağlı olarak değişebildiğinden çevresel salım sınırlandırılmalıdır.
ATIK YÖNETİMİ
Atık Sodyum Molibdat ve kirlenmiş emiciler:
- Kapalı,
- Kimyasal olarak uyumlu,
Açıkça etiketlenmiş
kaplarda toplanmalıdır.
Atığın sınıflandırılmasında:
- Molibden miktarı,
- pH,
- Ağır metal kirliliği,
- Kullanıldığı proses,
Diğer kimyasallarla karışım
dikkate alınmalıdır.
Metal kaplama, pigment veya katalizör üretiminden gelen molibdenli atıklar saf ürün döküntüsüyle aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
GIDA KULLANIMI SINIRI
Sodyum Molibdat:
- Genel amaçlı gıda katkısı değildir.
- Gıda zenginleştirme maddesi olarak göz kararı kullanılmamalıdır.
- İçecek veya içme suyuna eklenmemelidir.
- Gıdayla doğrudan temas eden yüzeyde kalıntı bırakılmamalıdır.
- Teknik, tarımsal veya laboratuvar kalite ürün insan tüketiminde kullanılmamalıdır.
YEM KULLANIMI SINIRI
Molibden hayvan beslenmesinde çok düşük miktarlarda biyolojik öneme sahip olabilir.
Ancak Sodyum Molibdat:
- Genel yem hammaddesi değildir.
- Hayvan yemine göz kararı katılmamalıdır.
- Hayvan içme suyuna eklenmemelidir.
- Mera veya yem bitkisine kontrolsüz uygulanmamalıdır.
- Özellikle ruminantlarda yüksek molibden:
- Bakır emilimini azaltabilir.
- İkincil bakır eksikliği oluşturabilir.
- Hayvan sağlığını ve verimini bozabilir.
Yem uygulamasında yalnız ilgili mevzuata uygun, tanımlı ve uzman tarafından hesaplanmış ürünler kullanılmalıdır.
FARMASÖTİK VE KOZMETİK KULLANIM SINIRI
Teknik veya tarımsal kalite Sodyum Molibdat:
- İlaçta,
- Kozmetikte,
- Kişisel bakım ürününde,
Tıbbi üründe kullanılmamalıdır.
Ham ürün:
- Cilde sürülmemeli,
- Ağızdan alınmamalı,
Göz veya yara üzerine uygulanmamalıdır.
KULLANIM SINIRLARI
Ürün ambalajında ilgili kalite ve kullanım amacı açıkça belirtilmediği sürece:
- Gıdaya veya içeceğe eklenmemelidir.
- Hayvan yemine veya içme suyuna katılmamalıdır.
- İçme suyuna eklenmemelidir.
- İlaç veya kozmetik üretiminde kullanılmamalıdır.
- Bitki koruma ürünü olarak kullanılmamalıdır.
- Gübre olarak göz kararı toprağa verilmemelidir.
- Yaprak üzerine ölçüsüz püskürtülmemelidir.
- Mera ve yem bitkilerinde analizsiz kullanılmamalıdır.
- Teknik kalite ürün tarımsal ürün olarak sunulmamalıdır.
- Susuz ve dihidrat formlar kilogram bazında birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
- Amonyum Molibdat veya Molibden Trioksit yerine doğrudan kullanılmamalıdır.
- Kanalizasyon veya su kaynaklarına dökülmemelidir.
- Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
- Gıda veya içecek ambalajında saklanmamalıdır.
- Çocukların ve yetkisiz kişilerin erişimine bırakılmamalıdır.
Tarımsal, teknik, laboratuvar, yem, farmasötik ve diğer kalite sınıfları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME
Aşağıdaki ürünler aynı değildir:
- Susuz Sodyum Molibdat,
- Sodyum Molibdat Dihidrat,
- Amonyum Molibdat,
- Amonyum Heptamolibdat,
- Molibden Trioksit,
- Molibden Disülfür,
- Sodyum Tungstat,
- Molibdenli gübre,
- Yem katkısı,
Korozyon inhibitörü formülasyonu.
Ürüne ait kesin:
- Susuz veya dihidrat yapı,
- Sodyum Molibdat oranı,
- Elementel molibden oranı,
- MoO₃ eşdeğeri,
- Nem veya kristal suyu,
- Sodyum,
- Klorür,
- Sülfat,
- Fosfat,
- Demir,
- Kurşun,
- Arsenik,
- Ağır metal ve diğer safsızlık değerleri,
- Suda çözünmeyen madde,
- Tane büyüklüğü,
- Tarımsal, teknik veya laboratuvar kalite sınıfı,
Depolama ve kullanım koşulları
ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.
Sodyum Molibdat; tarımsal mikro besin formülasyonlarında molibden kaynağı, kapalı devre su sistemlerinde korozyon kontrol bileşeni ve kimyasal üretimde molibdat hammaddesi olarak kullanılabilen yüksek konsantrasyonlu bir molibden tuzudur.
Molibden bitkiler için gerekli olmakla birlikte ihtiyaç miktarı çok düşüktür. Bu nedenle tarımsal uygulama yalnız ürün kilogramına göre değil; gerçek elementel Mo oranı, toprak ve yaprak analizi, toprak pH’sı, bitki türü, önceki uygulamalar ve ürünün güncel tarımsal etiketi üzerinden hesaplanmalıdır.
Özellikle mera ve yem bitkilerinde aşırı molibden birikimi, hayvanlarda bakır metabolizmasını bozabileceği için kontrolsüz uygulamadan kaçınılmalıdır.
Son Kullanım ve Sorumluluk Çerçevesi
| ÜRETİCİ ETİKETİ ÖNCELİĞİ |
| SODYUM MOLİBDAT için teslim edilen ambalaj üzerindeki güncel üretici etiketi; kesin ürün bileşimi, kalite sınıfı, kullanım alanı, doz veya proses sınırı, kişisel koruyucu donanım, ilk yardım, depolama ve bertaraf esasları bakımından önceliklidir. Ambalaj etiketi ile bu genel bilgilendirme arasında farklılık bulunması halinde üretici etiketindeki ürüne özgü bilgiler uygulanmalıdır. |
Ticari ve teknik not: Ürünün belirli bir üretim reçetesine, ekipmana, bitkiye veya saha koşuluna uygunluğu kullanıcı işletmenin kendi proses, analiz ve uygulama şartları içinde değerlendirilmelidir. Seri üretim veya geniş alan uygulaması öncesinde uygun ölçekte kontrol yapılması tavsiye edilir.
