Standart Teknik Föy Çerçevesi
Bu teknik bilgi sayfası, ürünün genel tanımı, profesyonel kullanım alanları, güvenli çalışma şartları ve kontrollü tedarik değerlendirmesi için hazırlanmıştır.
Kesin teknik değerlendirmelerde teslim edilen ürünün ambalaj etiketi, güncel Güvenlik Bilgi Formu, parti analiz bilgisi ve üretici beyanları esas alınır.
Ürün; etikette belirtilen kalite sınıfı, kullanım amacı, depolama şartı ve güvenlik sınırları dışında kullanılmamalıdır.
Kostik / Kuvvetli Alkali Kritik Güvenlik Uyarısı
Bu ürün kuvvetli alkali karakterli profesyonel kimyasal hammaddedir. Cilt, göz ve solunum yolları için ciddi aşındırıcı/tahriş edici etki oluşturabilir. Su ile çözme veya seyreltme işlemleri ısı açığa çıkarabileceğinden kademeli ve kontrollü yapılmalıdır.
Asitlerle, alüminyum gibi uyumsuz metallerle ve uyumsuz kimyasallarla kontrolsüz temas ettirilmemelidir. Çalışma alanında uygun havalandırma, göz duşu, güvenlik duşu ve kimyasala dayanıklı kişisel koruyucu donanım bulunmalıdır.
Bu sayfadaki bilgiler güvenli çalışma farkındalığı içindir; ürünün resmi Güvenlik Bilgi Formu ve ambalaj etiketi yerine geçmez.
SODYUM HİDROKSİT (BONCUK KOSTİK) – 25 KG
Sabun, Deterjan, Kimyasal Üretim, Su Arıtma, Gıda İşleme ve Uygun Endüstriyel Prosesler İçin Kuvvetli Alkali
Sodyum Hidroksit; kuvvetli alkali özellik gösteren, suda yüksek oranda çözünen ve çözünmesi sırasında yoğun ısı açığa çıkaran inorganik bir bazdır.
Ürün aşağıdaki adlarla da bilinir:
- Boncuk Kostik
- Kostik Soda
- Sodyum Hidroksit
- Sodium Hydroxide
- Caustic Soda
- Pearl Caustic Soda
- Prill Caustic Soda
- NaOH
Kimyasal formülü:
NaOH
şeklindedir.
Boncuk Kostik; küçük, küresel veya yarı küresel granüllerden oluşan katı Sodyum Hidroksit formudur.
Başlıca kullanım alanları:
Sabun ve deterjan üretimi,
Kimyasal sentez,
pH yükseltme ve nötralizasyon,
Su ve atık su arıtma,
Metal yüzey temizleme,
Tekstil ve kâğıt üretimi,
Petrol ve yağ işleme,
Uygun gıda işleme prosesleri,
Endüstriyel temizlik ürünleridir.
Sodyum Hidroksit:
- Son derece aşındırıcıdır.
- Ciltte ve gözde ağır kimyasal yanık oluşturabilir.
- Suyla çözünürken yoğun ısı açığa çıkarır.
- Asitlerle şiddetli nötralizasyon reaksiyonu verir.
- Alüminyum, çinko ve bazı metallerle yanıcı hidrojen gazı oluşturabilir.
- Nem ve karbondioksiti hızla çekebilir.
- Evsel kullanımda ölçüsüz biçimde kullanılmamalıdır.
Ambalaj
25 kg
TEMEL ÜRÜN BİLGİLERİ
Ürün adı: Sodyum Hidroksit
Ticari formu: Boncuk veya pril kostik
İngilizce adı: Sodium Hydroxide
Yaygın adı: Caustic Soda
Kimyasal formülü: NaOH
CAS numarası: 1310-73-2
Molekül ağırlığı: Yaklaşık 40,00 g/mol
Kimyasal sınıfı: Kuvvetli inorganik baz
Fiziksel görünüm: Genellikle beyaz boncuk, pril veya granül
Koku: Kokusuz
Suda çözünürlük: Suda çok yüksek oranda çözünür
Çözelti karakteri: Kuvvetli alkali
Nem çekme özelliği: Çok yüksek
Yanıcılık: Yanıcı değildir
Başlıca işlevleri: pH yükseltme, nötralizasyon, sabunlaştırma, hidroliz ve kimyasal proses hammaddesi
Ambalaj: 25 kg
Ürüne ait kesin:
- Sodyum Hidroksit oranı
- Sodyum Karbonat miktarı
- Klorür
- Demir
- Ağır metal değerleri
- Nem
- Tane büyüklüğü
- Görünür safsızlıklar
- Gıda, farmasötik veya teknik kalite sınıfı
ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.
BONCUK KOSTİK NEDİR?
Boncuk Kostik, katı Sodyum Hidroksitin küçük granül veya küresel parçacıklar halinde üretilmiş biçimidir.
Bu form:
- Kolay tartılabilir.
- Uygun ekipmanla kontrollü dozlanabilir.
- Pul kostik formuna göre farklı akış özelliği gösterebilir.
- Suyla temas ettiğinde hızla çözünür.
- Nem aldığında birbirine yapışabilir ve bloklaşabilir.
- Boncuk formda olması ürünün daha az tehlikeli olduğu anlamına gelmez.
Her bir granül:
- Cilt nemiyle hızla çözünür.
- Yüksek alkalilik oluşturur.
- Derin kimyasal yanığa neden olabilir.
BONCUK KOSTİK VE PUL KOSTİK FARKI
Boncuk Kostik ve Pul Kostik aynı ana kimyasal maddeyi, yani Sodyum Hidroksiti içerir.
Farklılıklar başlıca fiziksel formdan kaynaklanır.
- Boncuk Kostik
- Küçük granül veya boncuk şeklindedir.
- Akışkanlığı uygun depolama koşullarında yüksek olabilir.
- Otomatik dozaj sistemlerinde tercih edilebilir.
- Küçük taneler yüzeylere kolay dağılabilir.
- Pul Kostik
- İnce pul veya yassı parçalar halindedir.
- Farklı çözünme ve tozlanma davranışı gösterebilir.
- Taşıma ve dozaj özellikleri boncuk formdan farklı olabilir.
Boncuk ve pul ürünler aynı saflıkta oldukları durumda kimyasal olarak benzer işlev görür; ancak:
Tartım,
Dozajlama,
çözünme hızı,
tozlanma,
yığın yoğunluğu
bakımından farklılık gösterebilir.
SIVI KOSTİKLE FARKI
Sıvı Kostik, Sodyum Hidroksitin su içindeki çözeltisidir.
Katı Boncuk Kostik
Yüksek oranda NaOH içerebilir.
Birim ağırlıkta daha fazla aktif madde sağlar.
Suyla çözündürülmesi gerekir.
Çözündürme sırasında yoğun ısı oluşur.
Sıvı Kostik
Belirli oranda NaOH ve su içerir.
Pompa ve kapalı sistemle dozlanabilir.
Donma veya kristallenme davranışı konsantrasyona bağlıdır.
Katı ürünle aynı kilogramda aynı aktif maddeyi sağlamaz.
Katı ve sıvı kostik reçetelerde doğrudan aynı ağırlıkla değiştirilmemelidir.
Aktif NaOH hesabı yapılmalıdır.
KUVVETLİ ALKALİ ÖZELLİĞİ
Sodyum Hidroksit suda tamamen iyonlaşarak:
Sodyum iyonu,
Hidroksit iyonu
oluşturur.
Hidroksit iyonu çözeltinin pH’sını hızla yükseltir.
Bu özellik:
- Asit nötralizasyonunda
- Yağların parçalanmasında
- Sabunlaştırmada
- Protein ve organik kalıntıların çözündürülmesinde
- Kimyasal reaksiyonların pH kontrolünde
kullanılır.
Ancak yüksek pH:
- Canlı dokuyu parçalayabilir.
- Metal ve kaplamalara zarar verebilir.
- Organik malzemeleri bozabilir.
- Atık su sisteminde ciddi dengesizlik oluşturabilir.
SUYLA ÇÖZÜNME VE ISI OLUŞUMU
Sodyum Hidroksitin suda çözünmesi kuvvetli ekzotermik bir işlemdir.
Bu sırada:
- Çözeltinin sıcaklığı hızla yükselebilir.
- Su kaynama noktasına yaklaşabilir.
- Buhar ve kostik sis oluşabilir.
- Sıçrama ve taşma meydana gelebilir.
- Plastik veya cam kap zarar görebilir.
- Kostik üzerine su dökülmesi özellikle tehlikelidir.
Güvenli yaklaşım:
- Uygun kabın içine önce gerekli su alınır.
- Karıştırma başlatılır.
- Boncuk Kostik suya küçük porsiyonlar halinde eklenir.
- Her ilave arasında sıcaklığın düşmesi beklenir.
- Çözelti sıcaklığı sürekli izlenir.
- Tam çözünme sonrası gerekli hacim tamamlanır.
- Daima kostik suya eklenmelidir; su kostik üzerine dökülmemelidir.
ÇÖZELTİ HAZIRLAMA
Kostik çözeltisi hazırlanırken:
- Soğuk veya kontrollü sıcaklıktaki su kullanılmalıdır.
- Kap hacmi taşmaya karşı yeterli olmalıdır.
- Kap kimyasal ve sıcaklık dayanımına sahip olmalıdır.
- Mekanik karıştırma kullanılmalıdır.
- Elle doğrudan karıştırma yapılmamalıdır.
- Yüz ve vücut çözelti kabından uzak tutulmalıdır.
- Çözelti kapalı kapta hazırlanıp basınç oluşturulmamalıdır.
- Yüksek konsantrasyonlu çözelti hazırlanırken soğutma sistemi gerekebilir.
KONSANTRASYON HESABI
Katı Sodyum Hidroksitten çözelti hazırlanırken ağırlıkça konsantrasyon şu şekilde hesaplanabilir:
NaOH yüzdesi = Aktif NaOH ağırlığı / Toplam çözelti ağırlığı × 100
Örneğin:
10 kg saf NaOH,
90 kg su
ile teorik olarak 100 kg ağırlığında %10 NaOH çözeltisi hazırlanır.
Ancak ticari ürün tamamen saf olmayabilir.
Gerçek hesapta:
- Etiketteki NaOH oranı
- Nem
- Karbonat miktarı
dikkate alınmalıdır.
YOĞUNLUK VE HACİMSEL DOZAJ
Kostik çözeltisinin yoğunluğu:
- NaOH konsantrasyonuna
- Sıcaklığa
- Safsızlıklara
bağlıdır.
Litre ve kilogram aynı miktarı ifade etmez.
Hacimsel dozaj yapılırken:
- Çözelti konsantrasyonu
- Güncel yoğunluk
- Proses sıcaklığı
kullanılmalıdır.
Yalnız hacim üzerinden yapılan dozaj ciddi pH hatasına neden olabilir.
ASİTLERLE NÖTRALİZASYON
Sodyum Hidroksit asitlerle kuvvetli nötralizasyon reaksiyonu verir.
Genel reaksiyon:
Asit + Sodyum Hidroksit → Sodyum tuzu + Su + Isı
şeklindedir.
Aşağıdaki asitlerle reaksiyona girebilir:
- Hidroklorik Asit
- Sülfürik Asit
- Nitrik Asit
- Fosforik Asit
- Sitrik Asit
- Malik Asit
- Laktik Asit
- Asetik Asit
- Glukonik Asit
- Oksalik Asit.
- Konsantre asit ve kostik hızlı biçimde birleştirilirse:
- Ani kaynama
- Şiddetli sıçrama
- Yoğun buhar
- Kap çatlaması
- Ciddi kimyasal yanık
oluşabilir.
Nötralizasyon yalnız kontrollü karıştırma, sıcaklık takibi ve uygun dozaj ekipmanıyla yapılmalıdır.
SÜLFÜRİK ASİTLE TEMAS
Konsantre Sülfürik Asit ile Sodyum Hidroksitin teması çok yoğun ısı oluşturabilir.
Yanlış uygulama:
- Çözeltinin aniden kaynamasına
- Asit ve kostik sıçramasına
- Kabın zarar görmesine
neden olabilir.
Bu maddeler doğrudan katı halde birbiri üzerine dökülmemelidir.
NİTRİK ASİT VE OKSİTLEYİCİ ASİTLER
Sodyum Hidroksit Nitrik Asidi nötralize eder.
Ancak konsantre Nitrik Asit:
- Güçlü oksitleyici
- Korozif
- Isı açığa çıkaran
bir reaktiftir.
Karışım sırasında yüksek sıcaklık ve tehlikeli sıçrama oluşabilir.
Nitrik Asitli atıklar kostikle kontrolsüz biçimde nötralize edilmemelidir.
ALÜMİNYUMLA TEMAS
Sodyum Hidroksit alüminyumla reaksiyona girerek:
Alüminat bileşikleri,
Yanıcı hidrojen gazı
oluşturabilir.
Hidrojen gazı:
- Renksiz
- Kokusuz
- Çok kolay tutuşabilir
- Hava ile patlayıcı karışım oluşturabilir.
Bu nedenle Sodyum Hidroksit:
- Alüminyum kaplarda
- Alüminyum küreklerle
- Alüminyum boru ve vanalarda
kullanılmamalıdır.
Alüminyum yüzey temizliği yalnız kontrollü özel proseslerde yapılmalıdır.
ÇİNKO VE GALVANİZLİ YÜZEYLER
Sodyum Hidroksit:
- Çinko
- Galvaniz kaplama
- Bazı çinko alaşımları
ile reaksiyona girebilir ve hidrojen gazı oluşturabilir.
Galvanizli kova, tank, boru veya ekipman kullanılmamalıdır.
KALAY VE HASSAS METALLER
Kuvvetli kostik çözeltileri:
- Kalay
- Kurşun
- Bazı hafif metal alaşımları
üzerinde aşındırıcı etki gösterebilir.
Malzeme uyumluluğu:
Konsantrasyon,
sıcaklık,
temas süresi
dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
PASLANMAZ ÇELİKLE UYUMLULUK
Belirli paslanmaz çelik sınıfları Sodyum Hidroksit çözeltilerine dayanım gösterebilir.
Ancak dayanım:
- NaOH konsantrasyonuna
- Sıcaklığa
- Klorür miktarına
- Kaynak bölgelerine
- Mekanik gerilime
bağlıdır.
Yüksek sıcaklık ve konsantrasyon gerilim korozyonu riskini artırabilir.
Ekipman seçimi malzeme uyumluluk değerlendirmesiyle yapılmalıdır.
CAMLA TEMAS
Konsantre ve sıcak Sodyum Hidroksit:
- Cam yüzeyi aşındırabilir.
- Camın matlaşmasına neden olabilir.
- Uzun temasta kabı zayıflatabilir.
- Özellikle ince cam kaplarda yoğun kostik çözeltisi hazırlanmamalıdır.
Laboratuvar camı kullanılsa dahi sıcaklık değişimi ve mekanik dayanım kontrol edilmelidir.
PLASTİK MALZEMELER
Bazı plastikler kostik çözeltilerine dayanıklı olabilir.
Uygunluk:
Plastik türüne,
çözeltinin konsantrasyonuna,
sıcaklığa,
temas süresine
bağlıdır.
Uygunluk değerlendirmesi yapılmadan sıradan plastik bidon, hortum veya pompa kullanılmamalıdır.
SABUN ÜRETİMİ
Sodyum Hidroksit bitkisel veya hayvansal yağlarla sabunlaştırma reaksiyonu verir.
Genel olarak:
Yağ + Sodyum Hidroksit → Sabun + Gliserin
oluşur.
Katı sabun üretiminde yaygın olarak Sodyum Hidroksit kullanılır.
Sabunlaştırma hesabında:
- Yağın türü
- Sabunlaşma değeri
- Yağın saflığı
- NaOH saflığı
- İstenen fazla yağ oranı
dikkate alınmalıdır.
Her yağ aynı miktarda kostik tüketmez.
Göz kararıyla kostik kullanılması:
- Serbest kostik kalmasına
- Ciltte yanığa
- Sabunun kırılgan olmasına
- Yağın tamamen sabunlaşmamasına
neden olabilir.
POTASYUM HİDROKSİTLE FARKI
Potasyum Hidroksit:
- KOH formülüne sahiptir.
- Potasyum içerir.
- Genellikle sıvı ve yumuşak sabun üretiminde tercih edilir.
Sodyum Hidroksit:
- NaOH formülüne sahiptir.
- Sodyum içerir.
- Genellikle katı sabun üretiminde kullanılır.
Bu iki ürün:
- Aynı molekül ağırlığına
- Aynı sabunlaşma dozuna
- Aynı nihai sabun yapısına
sahip değildir.
Kilogram bazında birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
DETERJAN VE TEMİZLİK ÜRÜNLERİ
Sodyum Hidroksit uygun endüstriyel formülasyonlarda:
pH yükseltici,
Yağ çözücü sistem bileşeni,
Asit nötralizanı,
Sabunlaştırıcı,
Organik kir parçalama yardımcısı
olarak kullanılabilir.
Başlıca uygulamalar:
- Fırın temizleyiciler
- Ağır yağ sökücüler
- Endüstriyel zemin temizleyiciler
- Tank ve ekipman yıkama ürünleri
- Drenaj açıcı sistemlerdir.
Yüksek alkalilik nedeniyle:
Boya,
alüminyum,
ahşap,
tekstil,
cilt,
hassas kaplamalar
zarar görebilir.
LAVABO VE GİDER AÇMA UYGULAMASI
Kostik, yağ ve organik kalıntıları parçalayabildiği için gider açıcı ürünlerde bulunabilir.
Ancak ham Boncuk Kostik doğrudan gidere kontrolsüz dökülmemelidir.
Riskler:
- Gider içinde yoğun ısı oluşması
- Suyun kaynaması
- Kostik sıçraması
- Plastik borunun zarar görmesi
- Alüminyum parçalarla hidrojen gazı oluşması
- Daha önce kullanılan asitli ürünle şiddetli reaksiyon
şeklindedir.
Kostik:
Tuz ruhu,
sülfürik asitli gider açıcı,
çamaşır suyu,
amonyaklı temizleyici
ile karıştırılmamalıdır.
KLORLU ÜRÜNLERLE TEMAS
Sodyum Hidroksit bazı hipoklorit çözeltilerinde alkaliliği korumak amacıyla bulunabilir.
Ancak ham kostik ile:
- Sodyum Hipoklorit
- Kalsiyum Hipoklorit
- Havuz kimyasalları
- Klorlu ağartıcılar
kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır.
Konsantrasyon, sıcaklık ve safsızlıklar hipokloritin bozunmasını etkileyebilir.
Asitli kalıntı bulunan ortamda klorlu ürünlerle işlem zehirli klor gazı riski oluşturur.
AMONYUM TUZLARIYLA TEMAS
Sodyum Hidroksit amonyum tuzlarıyla reaksiyona girerek amonyak gazı açığa çıkarabilir.
Örnek maddeler:
- Amonyum Klorür
- Amonyum Sülfat
- Amonyum Nitrat
- Amonyum Fosfatlar.
Amonyak gazı:
Keskin kokulu,
Göz ve solunum yollarını tahriş eden,
yüksek konsantrasyonda tehlikeli
bir gazdır.
Amonyum tuzu içeren atıklar kostikle kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır.
NİTROMETAN VE REAKTİF ORGANİKLER
Kuvvetli bazlar bazı organik maddelerle tehlikeli reaksiyon verebilir.
Özellikle:
Nitrometan,
bazı halojenli organikler,
belirli epoksitler,
reaktif esterler,
bilinmeyen solvent karışımları
ile kontrolsüz biçimde temas ettirilmemelidir.
Kimyasal uyumluluk değerlendirilmeden atık karışımı yapılmamalıdır.
YAĞLAR VE ORGANİK MADDELER
Sodyum Hidroksit yağlarla sabunlaşma reaksiyonu verir.
Yüksek sıcaklık ve konsantrasyonda:
- Yağlı kalıntılar hızla parçalanabilir.
- Isı oluşabilir.
- Köpürme ve taşma meydana gelebilir.
- Yoğun viskoz karışım oluşabilir.
- Büyük yağ döküntüsü üzerine doğrudan kostik dökülmemelidir.
SU VE ATIK SU ARITIMI
Teknik kalite Sodyum Hidroksit su ve atık su işlemlerinde:
pH yükseltme,
Asit nötralizasyonu,
Alkalinite düzenleme,
Metal çöktürme,
Rejenerasyon,
Proses kontrolü
amacıyla kullanılabilir.
Dozaj:
Başlangıç pH’sına,
tampon kapasitesine,
alkaliniteye,
debiye,
hedef pH’ya,
diğer kimyasallara
göre belirlenmelidir.
Küçük bir doz farkı pH’yı ciddi ölçüde değiştirebilir.
METAL ÇÖKTÜRME
Sodyum Hidroksit atık sulardaki bazı çözünmüş metalleri hidroksit formunda çöktürebilir.
Örnekler:
- Demir
- Bakır
- Nikel
- Çinko
- Kromun belirli türleri.
- Ancak her metalin optimum çökelme pH’sı aynı değildir.
- Aşırı kostik kullanımı bazı amfoter metallerin yeniden çözünmesine neden olabilir.
Özellikle:
- Alüminyum
- Çinko
- Krom
yüksek pH’da farklı çözünür kompleksler oluşturabilir.
İYON DEĞİŞTİRİCİ REJENERASYONU
Sodyum Hidroksit bazı anyon değiştirici reçinelerin rejenerasyonunda kullanılabilir.
Rejenerasyon sırasında:
Konsantrasyon,
Akış hızı,
sıcaklık,
temas süresi,
durulama miktarı
üretici prosedürlerine göre ayarlanmalıdır.
Fazla kostik:
Reçineye,
ekipmana,
atık su sistemine
zarar verebilir.
GIDA SINIFI SODYUM HİDROKSİT
Yalnız gıda sınıfı olduğu açıkça belirtilen Sodyum Hidroksit uygun gıda proseslerinde kullanılmalıdır.
Gıda üretiminde başlıca:
pH düzenleme,
Asit nötralizasyonu,
Kabuk soyma,
Yüzey işlemi,
Nişasta ve protein işlemleri,
Ekipman temizliği
amacıyla kullanılabilir.
Teknik kalite Boncuk Kostik gıdaya veya gıdayla doğrudan temas eden prosese verilmemelidir.
GIDADA DOĞRUDAN TÜKETİM SINIRI
Sodyum Hidroksit:
- Doğrudan tüketilecek bir gıda değildir.
- Gıdaya göz kararı eklenmemelidir.
- Nihai üründe serbest kostik bırakılmamalıdır.
pH ve proses kalıntısı kontrol edilmelidir.
Gıda üretiminde kullanılması yalnız kontrollü proses şartlarında mümkündür.
ZEYTİN İŞLEME
Gıda sınıfı Sodyum Hidroksit belirli zeytin işleme yöntemlerinde acılığı azaltmak ve meyve dokusunu işlemek amacıyla kullanılabilir.
Ancak uygulama:
- Zeytin çeşidine
- Kostik konsantrasyonuna
- Sıcaklığa
- Temas süresine
- Meyve büyüklüğüne
- Yıkama ve nötralizasyon aşamalarına
bağlıdır.
Yanlış uygulama:
Meyvenin yumuşamasına,
kabuk hasarına,
iç kısımda serbest kostik kalmasına,
tüketici sağlığı riskine
neden olabilir.
Ev ortamında göz kararıyla uygulanmamalıdır.
PRETZEL VE FIRINCILIK UYGULAMALARI
Gıda sınıfı Sodyum Hidroksit belirli geleneksel fırın ürünlerinde yüzey işlemi amacıyla kullanılabilir.
Bu işlem:
Yüzey rengini,
kabuk yapısını,
aromayı
etkileyebilir.
Ancak konsantre çözelti son derece aşındırıcıdır.
Uygulama yalnız kontrollü konsantrasyon, ekipman ve iş güvenliği koşullarında yapılmalıdır.
MEYVE VE SEBZE SOYMA
Endüstriyel gıda proseslerinde uygun kalite Sodyum Hidroksit:
Şeftali,
domates,
patates,
bazı kök ve meyvelerin
kimyasal soyulmasında kullanılabilir.
Proses sonrası:
Ürün iyice yıkanmalı,
serbest alkali giderilmeli,
pH kontrol edilmelidir.
Yanlış konsantrasyon ürün dokusunu ve gıda güvenliğini bozabilir.
GIDA TESİSİ TEMİZLİĞİ
Sodyum Hidroksit gıda tesislerinde uygun CIP ve ekipman temizliği sistemlerinde:
Yağ,
protein,
organik kalıntı
giderme amacıyla kullanılabilir.
Temizlik başarısı:
Konsantrasyon,
sıcaklık,
akış,
mekanik etki,
temas süresi
ile ilişkilidir.
Temizlik sonrası sistem:
Uygun şekilde durulanmalı,
pH kontrolü yapılmalı,
ürün hattına kostik taşınması engellenmelidir.
SÜT VE GIDA TESİSLERİNDE CIP
Kostik CIP sistemlerinde protein ve yağ kalıntılarını çözmeye yardımcı olabilir.
Ancak:
Alüminyum parçalar,
contalar,
elastomerler,
hassas ölçüm cihazları
kostikten zarar görebilir.
CIP reçetesi ekipman üreticisi ve proses gerekliliklerine göre hazırlanmalıdır.
KÂĞIT VE SELÜLOZ ÜRETİMİ
Sodyum Hidroksit kâğıt ve selüloz proseslerinde:
Odun bileşenlerinin ayrılması,
Lif işleme,
pH düzenleme,
Kimyasal geri kazanım
amacıyla kullanılabilir.
Bu uygulamalar yüksek sıcaklık ve basınç içerebilir.
Endüstriyel proses dışında uygulanmamalıdır.
TEKSTİL UYGULAMALARI
Sodyum Hidroksit tekstil sektöründe:
- Pamuk merserizasyonu
- Lif temizleme
- Yağ ve mum giderme
- Boyama öncesi hazırlık
pH düzenleme
amacıyla kullanılabilir.
Yüksek konsantrasyon:
- Lif yapısını
- Boyayı
- Elastik malzemeleri
- Sentetik kumaşları
olumsuz etkileyebilir.
MERCERİZASYON
Pamuk merserizasyonunda kostik:
- Liflerin şişmesini
- Parlaklığın artmasını
- Boya alma davranışının değişmesini
sağlayabilir.
Proses:
Kontrollü NaOH konsantrasyonu,
Kumaş gerilimi,
sıcaklık,
süre,
etkili yıkama
gerektirir.
Kontrolsüz uygulama lif zayıflamasına neden olabilir.
PETROL VE YAĞ RAFİNASYONU
Sodyum Hidroksit uygun endüstriyel proseslerde:
- Serbest yağ asitlerinin nötralizasyonu
- Asidik bileşiklerin giderilmesi
- Yağ rafinasyonu
- Petrol ürünlerinin yıkanması
amacıyla kullanılabilir.
Nötralizasyon sonucu sabun ve emülsiyon oluşabilir.
Fazla kostik:
Ürün kaybına,
zor faz ayrımına,
yüksek atık yüküne
neden olabilir.
BİYODİZEL ÜRETİMİ
Sodyum Hidroksit bazı biyodizel üretim proseslerinde katalizör olarak kullanılabilir.
Ancak:
- Yağdaki su
- Serbest yağ asidi miktarı
- Metanol
- Katalizör oranı
proses sonucunu doğrudan etkiler.
Su ve serbest yağ asitleri sabun oluşumuna neden olabilir.
Metanol toksik ve yanıcıdır; bu proses ev ortamında güvenli kabul edilmemelidir.
FARMASÖTİK VE KOZMETİK KULLANIM
Farmasötik veya kozmetik kalite Sodyum Hidroksit uygun formülasyonlarda:
pH ayarlayıcı,
Nötralizan,
Sabunlaştırıcı,
Jel oluşturma yardımcısı
olarak kullanılabilir.
Teknik kalite ürün:
İlaçta,
kozmetikte,
kişisel bakım ürünlerinde
kullanılmamalıdır.
Ham Boncuk Kostik doğrudan cilde uygulanmamalıdır.
KOZMETİKTE NÖTRALİZASYON
Sodyum Hidroksit bazı kozmetik formülasyonlarda:
Karbomer nötralizasyonu,
Yağ asidi sabunlaştırması,
pH ayarı
amacıyla çok düşük ve kontrollü miktarlarda kullanılabilir.
Fazla NaOH:
Cilt yanığına,
göz hasarına,
ürün stabilitesinin bozulmasına,
koruyucu sistemin çalışmamasına
neden olabilir.
Nihai ürün pH’sı kalibre edilmiş cihazla ölçülmelidir.
TARIMSAL KULLANIM SINIRI
Sodyum Hidroksit:
- Gübre değildir.
- Bitki besin maddesi değildir.
- Bitki koruma ürünü değildir.
- Toprağa veya yaprağa doğrudan uygulanmamalıdır.
- Sulama suyuna pH düzenleyici olarak göz kararı eklenmemelidir.
Kontrolsüz kullanım:
- Bitki dokusunu yakabilir.
- Kökleri öldürebilir.
- Toprak pH’sını aşırı yükseltebilir.
- Sodyum birikimine neden olabilir.
- Toprak yapısını bozabilir.
YEM KULLANIMI SINIRI
Teknik veya gıda kalite Sodyum Hidroksit otomatik olarak yem katkısı sayılmaz.
Yem veya saman işleme uygulamaları:
Kesin doz,
Proses,
yıkama,
nötralizasyon,
mevzuat
gerektirir.
Hayvan yemine veya içme suyuna doğrudan eklenmemelidir.
SAĞLIK VE GÜVENLİK
Sodyum Hidroksit kuvvetli aşındırıcıdır.
Kısa süreli temas dahi:
- Derin cilt yanığı
- Gözde kalıcı hasar
- Körlük
- Solunum yolu tahrişi
- Sindirim sisteminde ağır yanık
oluşturabilir.
Kostik yanığı başlangıçta her zaman şiddetli ağrı oluşturmayabilir.
Bazlar dokunun derin tabakalarına ilerleyebildiği için temas küçük görünse bile ciddi olabilir.
CİLTLE TEMAS
Kuru boncuk cilt nemiyle çözünerek yoğun alkali çözelti oluşturur.
Temas:
- Kaygan veya sabunsu his
- Kızarıklık
- Beyazlaşma
- Şişme
- Derin doku hasarı
oluşturabilir.
Ürün elle tutulmamalıdır.
Islak eldiven veya terli cilt riski artırır.
GÖZLE TEMAS
Sodyum Hidroksit gözde:
- Kornea hasarı
- Derin kimyasal yanık
- Görme kaybı
- Kalıcı körlük
oluşturabilir.
Torba açma, tartım ve çözelti hazırlama işlemlerinde yalnız sıradan gözlük yeterli değildir.
Tam kapalı kimyasal gözlük ve sıçrama riskinde yüz siperi kullanılmalıdır.
SOLUNUM MARUZİYETİ
Kuru ürün tozu, aerosol veya sıcak kostik sisi:
- Burun ve boğazda yanma
- Öksürük
- Göğüste sıkışma
- Solunum güçlüğü
- Akciğer hasarı
oluşturabilir.
Sıcak kostik çözeltisi açık tankta hazırlanırken sis oluşumu kontrol edilmelidir.
YUTMA
Sodyum Hidroksitin yutulması:
Ağız,
boğaz,
yemek borusu,
mide
üzerinde ağır kimyasal yanık oluşturabilir.
Yutma yaşamı tehdit eden delinme, kanama ve şoka neden olabilir.
Kesinlikle tadına bakılmamalı veya tüketim amacıyla kullanılmamalıdır.
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM
Torba açma, tartım, aktarma ve çözelti hazırlama sırasında:
- Alkaliye dayanıklı kimyasal eldiven
- Tam kapalı kimyasal koruyucu gözlük
- Yüz siperi
- Uzun kollu kimyasal koruyucu kıyafet
- Kimyasala dayanıklı önlük
- Uygun koruyucu çizme
- Toz veya sis oluşumunda uygun solunum koruyucu
kullanılmalıdır.
Paçalar çizmenin dışında bırakılmamalıdır; kostik sıvının çizme içine dolması önlenmelidir.
Çalışma alanında:
- Acil göz duşu
- Güvenlik duşu
- Bol temiz su
- Döküntü kiti
- Etkin havalandırma
bulunmalıdır.
HİJYEN KURALLARI
Ürünle çalışırken:
- Yemek yenmemeli
- İçecek tüketilmemeli
- Sigara içilmemeli
- Kirli eldivenle yüz ve göze dokunulmamalıdır.
- İş sonrasında eller ve yüz iyice yıkanmalıdır.
- Kirlenmiş kıyafet ve ayakkabılar derhal çıkarılmalıdır.
İLK YARDIM
Gözle Temas
Gözler kesinlikle ovuşturulmamalıdır.
Göz kapakları açık tutularak derhal bol temiz suyla kesintisiz biçimde en az 20–30 dakika yıkanmalıdır.
Kontakt lens varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarılmalıdır.
Yıkama geciktirilmeden acil sağlık yardımı istenmelidir.
Gözde nötralizasyon amacıyla asit kullanılmamalıdır.
Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.
Ciltle Temas
Kuru ürün önce dikkatlice uzaklaştırılmalıdır.
Kirlenmiş kıyafet, ayakkabı ve takılar çıkarılmalıdır.
Temas eden bölge derhal bol suyla en az 20–30 dakika yıkanmalıdır.
Cilde sirke, asit veya başka nötralizan uygulanmamalıdır.
Tüm kimyasal yanıklarda tıbbi değerlendirme alınmalıdır.
Soluma
Kişi derhal temiz havaya çıkarılmalıdır.
Rahat nefes alabileceği pozisyonda dinlendirilmelidir.
Öksürük, ses kısıklığı, göğüste sıkışma veya nefes darlığında acil sağlık yardımı alınmalıdır.
Uygun solunum koruması olmadan maruziyet alanına girilmemelidir.
Yutma
Ağız dikkatlice suyla çalkalanmalıdır.
Kişi kusturulmamalıdır.
Sirke, limon, asit veya başka nötralizan içirilmemelidir.
Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir.
Derhal acil sağlık yardımı alınmalıdır.
Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.
NEDEN ASİTLE NÖTRALİZE EDİLMEMELİDİR?
Ciltte veya gözde kostik teması sonrasında asit kullanılması:
- Ek ısı oluşumuna
- İkinci bir kimyasal yanığa
- Doku hasarının artmasına
neden olabilir.
İlk yardımda temel işlem uzun süre bol suyla yıkamaktır.
DÖKÜLME VE SAÇILMA
Kuru Ürün Dökülmesi
Alan derhal sınırlandırılmalıdır.
Gereksiz personel uzaklaştırılmalıdır.
Uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.
Ürünün su, nem, asit ve metallere ulaşması önlenmelidir.
Basınçlı hava kullanılmamalıdır.
Kuru ve temiz ekipmanla dikkatlice toplanmalıdır.
Toplanan ürün uygun, kuru ve etiketli kaba alınmalıdır.
Alüminyum veya galvanizli kürek kullanılmamalıdır.
Kirlenmiş ürün ana ambalaja geri konulmamalıdır.
Çözelti Dökülmesi
Alan sınırlandırılmalıdır.
Kanalizasyon ve su giderleri korunmalıdır.
Döküntü alkaliye dayanıklı inert emiciyle çevrelenmelidir.
Talaş gibi organik emicilerin uygunluğu değerlendirilmeden kullanılmamalıdır.
Toplanan atık kimyasal olarak uygun kaba alınmalıdır.
Zemin bol suyla kontrolsüz biçimde yıkanmamalıdır.
Dökülen alan kayganlık açısından kontrol edilmelidir.
DÖKÜNTÜ NÖTRALİZASYONU
Büyük kostik döküntüsü yalnız eğitimli personel tarafından kontrollü biçimde nötralize edilmelidir.
Asidin hızlı ilavesi:
- Yoğun ısı
- Kaynama
- Sıçrama
- Aerosol
oluşturabilir.
Nötralizasyon sırasında:
Sıcaklık,
pH,
havalandırma,
reaksiyon hızı
izlenmelidir.
YANGIN DURUMU
Sodyum Hidroksit yanıcı değildir.
Ancak:
- Alüminyum ve çinko gibi metallerle hidrojen gazı oluşturabilir.
- Su ile temasında yoğun ısı açığa çıkarabilir.
- Isınan ambalaj ve çözeltiler aşındırıcı sıçrama oluşturabilir.
Yangın durumunda:
- Çevrede yanan maddeye uygun söndürücü kullanılmalıdır.
- Metal-kostik reaksiyonu nedeniyle hidrojen riski değerlendirilmelidir.
- Isınan ambalajlar güvenli mesafeden soğutulmalıdır.
- Müdahale personeli tam koruyucu kıyafet ve bağımsız solunum cihazı kullanmalıdır.
- Yangın söndürme suyunun çevreye yayılması engellenmelidir.
DEPOLAMA
Boncuk Kostik:
- Orijinal ve sağlam ambalajında
- Torba ağzı sıkıca kapalı olarak
- Çok kuru ortamda
- Nem ve sudan korunarak
- İyi havalandırılan depoda
- Asitlerden ayrı
- Amonyum tuzlarından uzak
- Alüminyum, çinko ve galvanizli metallerden ayrı
- Gıda ve yemlerden uzak
- Zemine temas etmeyecek biçimde palet üzerinde
- Darbe ve delinmeden korunarak
- Yetkisiz kişilerin erişemeyeceği kilitli alanda
saklanmalıdır.
NEM VE KARBONDİOKSİT ÇEKME
Sodyum Hidroksit havadan:
Su buharı,
Karbondioksit
çeker.
Nem çekmesi sonucunda:
- Boncuklar yapışabilir.
- Torba içinde sert blok oluşabilir.
- Yüzeyde kostik çözeltisi meydana gelebilir.
- Tartım ve dozaj zorlaşabilir.
- Karbondioksitle reaksiyonu sonucunda Sodyum Karbonat oluşabilir.
- Bu durum aktif NaOH miktarını azaltabilir.
- Açılan torba derhal ve hava geçirmeyecek şekilde kapatılmalıdır.
AMBALAJ ŞİŞMESİ VE HASAR KONTROLÜ
Ambalaj kullanılmadan önce:
- Yırtılma
- Nemlenme
- Islaklık
- Sertleşme
- Sızıntı
- Etiket kaybı
açısından kontrol edilmelidir.
Nemlenmiş torbanın dış yüzeyi de aşındırıcı olabilir.
Hasarlı ambalaja çıplak elle dokunulmamalıdır.
DEPO AYIRIMI
Sodyum Hidroksit aşağıdaki maddelerden ayrı depolanmalıdır:
- Mineral ve organik asitler
- Amonyum tuzları
- Alüminyum
- Çinko
- Galvanizli metaller
- Reaktif organik kimyasallar
- Gıda ve yem ürünleri
- Uyumlu olmadığı belirlenen kimyasallar.
- Asit ve kostik ambalajları aynı sızıntı havuzunda tutulmamalıdır.
AMBALAJ VE TAŞIMA
25 kg torba:
- Kuru ve kapalı araçta taşınmalıdır.
- Yağmur ve nemden kesinlikle korunmalıdır.
- Torbanın delinmesi ve sürüklenmesi önlenmelidir.
- Asitlerle aynı palete yüklenmemelidir.
- Alüminyum ve galvanizli yüzeylerle doğrudan temas ettirilmemelidir.
- Gıda ve yemlerden ayrı tutulmalıdır.
- Hasarlı torba elle taşınmamalıdır.
- Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
Elle taşıma sırasında uygun kaldırma yöntemi veya mekanik taşıma ekipmanı kullanılmalıdır.
ÇEVRESEL ETKİ
Sodyum Hidroksit çevreye yüksek miktarda yayıldığında:
- Su ve toprak pH’sını hızla yükseltebilir.
- Sucul canlılarda ağır hasar oluşturabilir.
- Toprak mikroorganizmalarını etkileyebilir.
- Metal ve minerallerin çözünürlüğünü değiştirebilir.
- Atık su arıtma sistemini bozabilir.
Ürün:
- Kanalizasyona
- Sulama kanalına
- Yüzey suyuna
- Yer altı suyuna
- Toprağa
kontrolsüz biçimde verilmemelidir.
ATIK YÖNETİMİ
Atık Boncuk Kostik ve kostik çözeltileri:
- Kimyasal olarak uyumlu
- Kapalı
- Aşındırıcı madde etiketi taşıyan
kaplarda toplanmalıdır.
Atık:
- Asitli
- Amonyum tuzlu
- Alüminyumlu
- Çinkolu
- Reaktif organik
atıklarla birleştirilmemelidir.
Nötralizasyon yalnız kontrollü tesis koşullarında yapılmalıdır.
KULLANIM SINIRLARI
Ürün ambalajında ilgili kalite ve kullanım amacı açıkça belirtilmediği sürece:
- Gıdaya doğrudan eklenmemelidir.
- Zeytin veya gıda işleme amacıyla kullanılmamalıdır.
- İlaç veya kozmetik üretiminde kullanılmamalıdır.
- Hayvan yemine veya içme suyuna eklenmemelidir.
- Gübre olarak toprağa verilmemelidir.
- Bitki veya yaprak üzerine uygulanmamalıdır.
- Evsel giderlere kuru halde dökülmemelidir.
- Asitlerle kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır.
- Alüminyum, çinko veya galvanizli kaplarda kullanılmamalıdır.
- Kapalı kapta çözündürülmemelidir.
- Su doğrudan kuru kostik üzerine dökülmemelidir.
- Çıplak elle tutulmamalıdır.
- Ham halde cilde uygulanmamalıdır.
- Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
- Nemlenmiş veya kirlenmiş ürün hassas üretime geri verilmemelidir.
- Gıda, farmasötik, kozmetik ve teknik kalite ürünler birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME
Bu ürün sayfası Sodyum Hidroksit / Boncuk Kostik / NaOH ürünü için hazırlanmıştır.
Aşağıdaki ürünler aynı değildir:
- Sodyum Hidroksit
- Potasyum Hidroksit
- Sodyum Karbonat
- Sodyum Bikarbonat
- Kalsiyum Hidroksit
- Sodyum Hipoklorit
- Sodyum Silikat
- Sıvı Kostik
- Pul Kostik.
Ürüne ait kesin:
- Sodyum Hidroksit oranı
- Sodyum Karbonat miktarı
- Nem
- Demir
- Klorür
- Ağır metal ve diğer safsızlık değerleri
- Boncuk büyüklüğü
- Gıda, farmasötik veya teknik kalite sınıfı
- Depolama ve kullanım koşulları
ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.
Sodyum Hidroksit; sabunlaştırma, pH yükseltme, asit nötralizasyonu, temizlik ve çok sayıda endüstriyel reaksiyonda kullanılan kuvvetli bir alkali hammaddedir.
Bununla birlikte suyla çözünürken yoğun ısı açığa çıkarması, canlı dokuda derin kimyasal yanık oluşturması ve alüminyum ile çinko gibi metallerle yanıcı hidrojen gazı üretmesi nedeniyle yalnız uygun ekipman, eğitimli personel ve eksiksiz kişisel koruyucu donanımla kullanılmalıdır.
Kullanım miktarı göz kararıyla değil; ürünün gerçek NaOH saflığı, hedef pH, çözeltinin toplam ağırlığı, proses sıcaklığı, nötralize edilecek asit miktarı ve ekipman malzemesi esas alınarak hesaplanmalıdır.