Si̇tri̇k Asi̇t Anhi̇drat

Bu belge kimler için hazırlandı?

Ürün Bilgileri ve Kullanım Rehberi

Gıda, İçecek, Temizlik, Tarım, Su Şartlandırma ve Uygun Endüstriyel Prosesler İçin Susuz Organik Asit

Sitrik Asit Anhidrat; kristal suyu içermeyen susuz sitrik asit formudur. Beyaz veya renksiz kristal yapıda bulunan, suda kolay çözünebilen ve belirgin asidik özellik gösteren organik bir asittir.

Ürün aşağıdaki adlarla da bilinir:

• Sitrik Asit Anhidrat
• Susuz Sitrik Asit
• Anhidrus Sitrik Asit
• Citric Acid Anhydrous
• Anhydrous Citric Acid
• 2-Hidroksipropan-1,2,3-Trikarboksilik Asit
• Limon Tuzu

Sitrik Asit Anhidrat başlıca:

• Gıda ve içecek üretiminde,
• Asitlik düzenleyici formülasyonlarda,
• Şekerleme ve efervesan ürünlerde,
• Temizlik ve kireç çözme ürünlerinde,
• Deterjan ve hijyen formülasyonlarında,
• Tarımsal pH düzenleme uygulamalarında,
• Gübre ve mikro element formülasyonlarında,
• Sulama suyu şartlandırmada,
• Metal yüzey temizliğinde,
• Kozmetik ve kişisel bakım formülasyonlarında,

Uygun laboratuvar ve teknik proseslerde

kullanılabilir.

Ürünün kullanılabileceği alan doğrudan kalite sınıfına bağlıdır.

Teknik kalite ürün:

• Gıda üretiminde,
• İçecekte,
• İlaçta,
• Kozmetikte,

Yem üretiminde

kullanıma otomatik olarak uygun değildir.

Ambalaj

25 KG

TEMEL ÜRÜN BİLGİLERİ

Ürün adı: Sitrik Asit Anhidrat

İngilizce adı: Citric Acid Anhydrous

Kimyasal formülü: C₆H₈O₇

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 192,12 g/mol

CAS numarası: 77-92-9

Kimyasal sınıfı: Organik trikarboksilik asit

Fiziksel görünüm: Beyaz veya renksiz kristal, granül ya da kristal toz

Koku: Genellikle kokusuz

Tat: Kuvvetli ekşi

Suda çözünürlük: Suda kolay çözünür

Çözelti karakteri: Asidik

Yanıcılık: Kolay tutuşan sıvı değildir; ince organik toz uygun koşullarda yanabilir

Başlıca işlevleri: Asitlik düzenleme, pH düşürme, metal iyonu bağlama, kireç çözme ve formülasyon hammaddesi

Ambalaj: 25 KG

Ürüne ait kesin:

• Saflık,
• Nem,
• Susuz madde oranı,
• Kül,
• Sülfat,
• Oksalat,
• Klorür,
• Ağır metal değerleri,
• Kurşun,
• Arsenik,
• Demir,
• Tane büyüklüğü,

Gıda, teknik, farmasötik, kozmetik, yem veya diğer kalite sınıfı

ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

ANHİDRAT NE DEMEKTİR?

“Anhidrat” veya “susuz” ifadesi, ürünün kristal yapısında bağlı kristal suyu bulunmadığını gösterir.

Sitrik Asit Anhidratın formülü:

C₆H₈O₇

şeklindedir.

Susuz yapı ürünün:

• Molekül ağırlığını,
• Kilogram başına gerçek sitrik asit miktarını,
• Monohidrat ürüne göre dozajını,
• Nem çekme davranışını,

Isıl özelliklerini

etkiler.

Anhidrat ve monohidrat Sitrik Asit aynı kilogram miktarında aynı aktif sitrik asit miktarını sağlamaz.

ANHİDRAT VE MONOHİDRAT FARKI

Sitrik Asit Anhidrat

Kristal suyu içermez.

Formülü C₆H₈O₇’dir.

Molekül ağırlığı yaklaşık 192,12 g/mol’dür.

Aynı kilogram miktarında daha fazla aktif sitrik asit sağlar.

Efervesan ve düşük nem gerektiren bazı formülasyonlarda tercih edilebilir.

Sitrik Asit Monohidrat

Bir molekül kristal suyu içerir.

Formülü C₆H₈O₇·H₂O’dur.

Molekül ağırlığı yaklaşık 210,14 g/mol’dür.

Aynı kilogram miktarında daha düşük susuz sitrik asit eşdeğeri sağlar.

Yaklaşık teorik dönüşüm:

1 kg Sitrik Asit Monohidrat ≈ 0,914 kg Sitrik Asit Anhidrat

Ters dönüşüm:

1 kg Sitrik Asit Anhidrat ≈ 1,094 kg Sitrik Asit Monohidrat

Gerçek üretim hesabında ürün ambalajı üzerindeki güncel saflık ve nem değerleri esas alınmalıdır.

DOZAJ FARKI

Bir reçetede monohidrat yerine anhidrat ürün kullanılacaksa aynı kilogram miktarı doğrudan uygulanmamalıdır.

Örnek:

Bir formülasyonda teorik olarak 10 kg Sitrik Asit Monohidrat kullanılıyorsa yaklaşık susuz eşdeğer:

10 × 0,914 = 9,14 kg Sitrik Asit Anhidrat

olabilir.

Tersine 10 kg anhidrat ürünün monohidrat karşılığı yaklaşık:

10 × 1,094 = 10,94 kg Sitrik Asit Monohidrat

olarak hesaplanabilir.

Bu hesap yalnız teorik saf maddeler içindir.

FİZİKSEL ÖZELLİKLER

Sitrik Asit Anhidrat genellikle:

• Beyaz,
• Renksiz,
• Kristal,
• İnce kristal,
• Granül,

Kristal toz

görünümündedir.

Ürünün tane yapısı:

• Tozlanma miktarını,
• Çözünme hızını,
• Akışkanlığı,
• Karıştırma davranışını,

Otomatik dozaj performansını

etkiler.

İnce toz ürün hızlı çözünse de daha fazla toz oluşturabilir.

Daha iri kristaller daha az toz oluşturabilir; ancak çözünme süreleri uzayabilir.

NEM ÇEKME VE TOPAKLANMA

Sitrik Asit Anhidrat nemli ortamda su çekebilir.

Nem alması:

• Topaklanmaya,
• Akışkanlık kaybına,
• Sert kütle oluşumuna,
• Tartım ve dozaj hatalarına,
• Kısmi hidrat oluşumuna,

Efervesan karışımlarda erken reaksiyona

neden olabilir.

Açılan ambalaj uzun süre açık bırakılmamalıdır.

Islak kepçe, kaşık veya ekipman ambalaj içine sokulmamalıdır.

SUDA ÇÖZÜNÜRLÜK

Sitrik Asit Anhidrat suda kolay çözünür.

Çözünme hızı:

• Su sıcaklığına,
• Tane büyüklüğüne,
• Karıştırma hızına,
• Hedef konsantrasyona,

Suda bulunan minerallere

bağlıdır.

Ilık su çözünmeyi hızlandırabilir.

Çok sıcak su kullanımı:

• Sıçrama riskini,
• Buharlaşmayı,
• Ekipman korozyonunu,

Çözeltinin sıcaklığını

artırabilir.

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA

Sitrik Asit çözeltisi hazırlanırken:

• Temiz ve kimyasala dayanıklı kap seçilir.
• Gerekli miktarda su kaba alınır.
• Karıştırma başlatılır.
• Ürün suya yavaş ve kontrollü biçimde eklenir.
• Topak oluşumu önlenir.
• Tam çözünme sağlanır.
• Çözeltinin pH’sı ve sıcaklığı ölçülür.
• Gerekirse çözelti filtre edilir.
• Hazırlanan kap açıkça etiketlenir.
• Az miktarda suyun kuru ürün üzerine dökülmesi:

• Çok yoğun yerel asit çözeltisi,
• Topaklaşma,
• Islak ve yapışkan kütle,
• Sıçrama,

Cilt ve göz temas riski

oluşturabilir.

Bu nedenle ürün kontrollü olarak suya eklenmelidir.

YOĞUN ÇÖZELTİLER

Yüksek konsantrasyonlu Sitrik Asit çözeltilerinde:

• Yoğunluk artabilir.
• Viskozite yükselebilir.
• Soğumada kristallenme görülebilir.
• Pompa ve vana malzemeleri etkilenebilir.
• Metal yüzeylerde korozyon artabilir.

Yoğun çözelti hazırlanırken:

• Konsantrasyon,
• Sıcaklık,
• Tank malzemesi,
• Pompa tipi,
• Depolama süresi,

Ortam sıcaklığı

dikkate alınmalıdır.

pH DAVRANIŞI

Sitrik Asit üç proton verebilen zayıf bir organik asittir.

Sulu çözeltide:

pH’yı düşürür.

Alkaliniteyi nötralize eder.

Karbonat ve bikarbonatlarla reaksiyona girer.

Bazı metal iyonlarıyla kompleks oluşturur.

Sitrat tampon sistemlerinin hazırlanmasında kullanılabilir.

Çözeltinin pH’sı yalnız eklenen ürün miktarına bağlı değildir.

Aşağıdaki değerler de önemlidir:

• Suyun alkalinitesi,
• Bikarbonat miktarı,
• Karbonat miktarı,
• Diğer çözünmüş tuzlar,
• Hedef konsantrasyon,

Sıcaklık.

ASİTLİK VE TAMPONLAMA

Sitrik Asit:

Tek başına asitlik sağlar.

Sitrat tuzlarıyla tampon sistemi oluşturabilir.

pH değişimini belirli aralıklarda sınırlandırmaya yardımcı olabilir.

Sodyum Sitrat, Potasyum Sitrat veya başka uygun sitrat tuzlarıyla tampon hazırlanabilir.

Tampon sistemi:

• Hedef pH,
• İyonik güç,
• Proses sıcaklığı,

Nihai kullanım alanı

üzerinden hesaplanmalıdır.

GIDA KULLANIMI

Yalnız gıda sınıfı olduğu belirtilen Sitrik Asit Anhidrat:

• İçeceklerde,
• Şekerleme ürünlerinde,
• Efervesan ürünlerde,
• Reçel ve marmelatlarda,
• Soslarda,
• Konserve ürünlerinde,
• Süt ürünü formülasyonlarında,
• Unlu mamullerde,

Tat ve asitlik düzenlemede

kullanılabilir.

Gıda uygulamasında:

• Ürün sınıfı,
• Saflık,
• Mikrobiyolojik uygunluk,
• Ağır metal limitleri,
• İlgili gıda mevzuatı,

Nihai ürün reçetesi

esas alınmalıdır.

Teknik kalite ürün gıdada kullanılmamalıdır.

GIDADA BAŞLICA İŞLEVLERİ

Gıda sınıfı Sitrik Asit:

• Asitlik düzenleyici,
• Tat dengeleyici,
• pH düşürücü,
• Metal iyonu bağlayıcı,
• Koruyucu sistem yardımcısı,
• Kristallenme düzenleyici,

Efervesan sistem bileşeni

olarak görev yapabilir.

Sitrik Asit tek başına bütün mikroorganizmaları etkisiz hale getiren koruyucu değildir.

Gıda güvenliği:

• pH,
• Su aktivitesi,
• Isıl işlem,
• Koruyucu sistemi,
• Ambalaj,
• Soğuk zincir,

Üretim hijyeni

ile birlikte değerlendirilmelidir.

E330 TANIMI

Gıda sınıfı Sitrik Asit, uygun gıda uygulamalarında E330 koduyla tanımlanabilir.

Ancak E330 ifadesi:

• Her Sitrik Asit ürününün gıda sınıfı olduğu,
• Teknik kalite ürünün gıdada kullanılabileceği,

Ürünün sınırsız miktarda eklenebileceği

anlamına gelmez.

Gıda sınıfı ve kullanım alanı ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

ANHİDRAT FORMUN GIDADA AVANTAJI

Anhidrat ürün:

• Aynı kilogramda daha fazla aktif sitrik asit sağlar.
• Kuru karışımlarda kristal suyu taşımaz.
• Efervesan tablet ve toz ürünlerde nem kontrolüne yardımcı olabilir.
• Reçete ağırlığını azaltabilir.
• Kuru toz karışımlarında tercih edilebilir.
• Buna karşılık ortamdan nem çekmesi halinde:

• Topaklanma,
• Akış kaybı,
• Erken efervesan reaksiyonu,

Raf ömrü kaybı

oluşabilir.

İÇECEK UYGULAMALARI

İçecek üretiminde Sitrik Asit:

• Ekşilik sağlamak,
• pH’yı ayarlamak,
• Tat profilini dengelemek,
• Meyvemsi tatları desteklemek,

Metal kaynaklı tat değişimini azaltmaya yardımcı olmak

amacıyla kullanılabilir.

Fazla kullanım:

• Aşırı ekşi tat,
• Formül dengesizliği,
• Diş yüzeyinde asit etkisi,

Proses ekipmanında korozyon

oluşturabilir.

ŞEKERLEME VE TOZ İÇECEKLER

Anhidrat Sitrik Asit:

• Toz içecek karışımlarında,
• Ekşi şekerlerde,
• Kaplama karışımlarında,
• Efervesan tozlarda,

Kuru aroma karışımlarında

kullanılabilir.

Nemli ortamda şeker ve diğer bileşenlerle birlikte:

• Topaklanma,
• Yapışma,
• Renk değişimi,

Tat yoğunluğunda düzensizlik

görülebilir.

REÇEL, MARMELAT VE MEYVE ÜRÜNLERİ

Sitrik Asit:

• pH ayarlamak,
• Pektin jel oluşumunu desteklemek,
• Tat dengesini sağlamak,

Ürün kararlılığına katkıda bulunmak

amacıyla kullanılabilir.

Yanlış doz:

• Zayıf jel,
• Aşırı sertleşme,
• Şeker kristallenmesi,

Aşırı ekşi tat

oluşturabilir.

SÜT VE PEYNİR UYGULAMALARI

Gıda sınıfı Sitrik Asit uygun proseslerde:

• Süt proteinlerinin kontrollü çöktürülmesi,
• Taze peynir üretimi,
• pH ayarı,

Proses temizliği

için kullanılabilir.

Doğrudan ve kontrolsüz ilave:

• Ani protein çökelmesi,
• Tat bozulması,
• Verim kaybı,

Düzensiz yapı

oluşturabilir.

EFERVESAN ÜRÜNLER

Sitrik Asit Anhidrat:

• Sodyum Bikarbonat,
• Potasyum Bikarbonat,

Uygun karbonat tuzları

ile efervesan sistemlerde kullanılabilir.

Su veya nem varlığında karbondioksit açığa çıkar.

Anhidrat form kristal suyu içermediği için düşük nemli kuru karışımlarda avantaj sağlayabilir.

Bununla birlikte ham maddeler veya ortam nemliyse:

• Erken reaksiyon,
• Basınç oluşumu,
• Ambalaj şişmesi,
• Sertleşme,

Etkinlik kaybı

meydana gelebilir.

SODYUM BİKARBONATLA REAKSİYON

Sitrik Asit ile Sodyum Bikarbonat reaksiyona girdiğinde:

• Sodyum sitrat,
• Su,

Karbondioksit

oluşur.

Kuru karışım nem aldığında reaksiyon başlayabilir.

Efervesan ürünler:

• Düşük nemli ortamda hazırlanmalı,
• Nem geçirmeyen ambalajda saklanmalı,

Islak ekipmanla temas ettirilmemelidir.

TEMİZLİK VE KİREÇ ÇÖZME

Sitrik Asit:

• Kalsiyum karbonat,
• Magnezyum karbonat,
• Su taşı,
• Sabun taşı,

Hafif mineral tortular

üzerinde etkili olabilir.

Uygun kullanım alanları:

• Su ısıtıcıları,
• Çay ve kahve makineleri,
• Isı eşanjörleri,
• Uygun paslanmaz yüzeyler,
• Fayans,
• Seramik,

Proses ekipmanlarıdır.

Yüzeyin asit dayanımı önceden kontrol edilmelidir.

KİREÇ ÇÖZME REAKSİYONU

Sitrik Asit karbonatlı kireçle reaksiyona girdiğinde:

• Sitrat bileşikleri,
• Su,

Karbondioksit

oluşabilir.

Reaksiyon sırasında köpürme görülebilir.

Kapalı kapta yoğun asit-karbonat reaksiyonu yapılmamalıdır; oluşan karbondioksit basınç yaratabilir.

PAS VE METAL OKSİDİ TEMİZLİĞİ

Sitrik Asit bazı metal oksitlerini çözebilir ve metal iyonlarıyla kompleks oluşturabilir.

Uygun kontrollü proseslerde:

• Hafif pas temizliği,
• Oksit tabakası giderme,
• Metal yüzey hazırlığı,

Pasivasyon öncesi temizlik

amacıyla kullanılabilir.

Ancak:

• Yüksek konsantrasyon,
• Uzun temas,
• Yüksek sıcaklık,

Uygun olmayan metal yüzey

korozyona neden olabilir.

PASLANMAZ ÇELİK UYGULAMALARI

Sitrik Asit uygun kontrollü işlemlerde paslanmaz çelik yüzeylerin:

• Temizliğinde,
• Serbest demir kalıntılarının uzaklaştırılmasında,

Pasivasyon proseslerinde

kullanılabilir.

Başarılı uygulama için:

• Paslanmaz çelik sınıfı,
• Asit konsantrasyonu,
• Sıcaklık,
• Temas süresi,
• Durulama,
• Kurutma,

Nihai yüzey kontrolü

önemlidir.

Göz kararı hazırlanmış çözelti profesyonel pasivasyon prosedürünün yerini tutmaz.

ALÜMİNYUM VE GALVANİZLİ YÜZEYLER

Sitrik Asit aşağıdaki malzemelerde dikkatle kullanılmalıdır:

• Alüminyum,
• Çinko,
• Galvanizli çelik,
• Magnezyum,

Bakır alaşımları.

Yanlış konsantrasyon veya uzun temas:

• Matlaşma,
• Renk değişimi,
• Koruyucu tabakanın çözünmesi,
• Metal kaybı,

Korozyon

oluşturabilir.

MERMER VE DOĞAL TAŞ

Sitrik Asit:

• Mermer,
• Traverten,
• Kireç taşı,
• Terrazzo,

Kalsiyum karbonat esaslı yüzeylerde kullanılmamalıdır.

Asitle temas:

• Yüzey aşınması,
• Matlaşma,
• Oyuk oluşumu,
• Kalıcı leke,

Parlaklık kaybı

meydana getirebilir.

DETERJAN VE TEMİZLİK FORMÜLASYONLARI

Sitrik Asit:

• pH düzenleyici,
• Kireç çözücü,
• Su sertliği yönetim bileşeni,
• Metal iyonu kompleksleyici,

Temizlik performansı yardımcısı

olarak kullanılabilir.

Nihai formülasyonda:

• Yüzey aktif maddeler,
• Enzimler,
• Koruyucular,
• Parfüm,
• Renklendirici,
• Ambalaj malzemesi,

Nihai pH

birlikte değerlendirilmelidir.

ÇAMAŞIR VE BULAŞIK UYGULAMALARI

Sitrik Asit uygun formülasyonlarda:

• Su sertliğinin etkisini azaltmaya,
• Mineral tortuları çözmeye,

Durulama performansını desteklemeye

yardımcı olabilir.

Kuru ürün doğrudan ve ölçüsüz biçimde:

• Makine parçalarına,
• Çamaşıra,
• Bulaşığa,

Metal yüzeylere

uygulanmamalıdır.

Fazla asit:

• Metal aksamda korozyon,
• Conta ve elastomerlerde bozulma,

Tekstil renginde değişim

oluşturabilir.

TARIMSAL KULLANIM

Tarımsal kalite Sitrik Asit uygun uygulamalarda:

• Sulama suyu pH’sını düşürmek,
• Bikarbonatı nötralize etmek,
• Gübre tankında pH ayarlamak,
• Sulama hatlarındaki karbonat tortusunu çözmek,

Mikro element formülasyonlarında kompleksleyici olarak görev yapmak

amacıyla kullanılabilir.

Ancak Sitrik Asit:

• Gübre değildir.
• Bitkiye azot, fosfor veya potasyum sağlamaz.
• Kök geliştirici değildir.
• Bitki koruma ürünü değildir.
• Her sulama suyuna aynı dozda uygulanmaz.

SULAMA SUYU pH DÜZENLEME

Sulama suyuna eklenecek miktar yalnız başlangıç pH’sına göre belirlenemez.

Esas değerler:

• Toplam alkalinite,
• Bikarbonat,
• Karbonat,
• Su sertliği,
• Hedef pH,
• Sulama sistemi,

Kullanılan gübrelerdir.

Aynı pH değerindeki iki su farklı alkaliniteye sahip olabilir ve çok farklı miktarda asit tüketebilir.

Doz:

• Küçük ölçekli deneme,
• Kontrollü ilave,

Sürekli pH ölçümü

ile belirlenmelidir.

BİKARBONAT NÖTRALİZASYONU

Sitrik Asit bikarbonatlarla reaksiyona girerek:

• Suyun pH’sını düşürür.
• Karbondioksit açığa çıkarabilir.
• Alkaliniteyi azaltır.
• Karbonat çökelmesini azaltmaya yardımcı olabilir.

Aşırı asit:

• Sulama suyunu gereğinden fazla asidik hale getirebilir.
• Bitki köklerine zarar verebilir.
• Metal boru ve ekipmanı aşındırabilir.
• Gübre çözeltisinin dengesini bozabilir.

DAMLAMA HATTI TEMİZLİĞİ

Sitrik Asit kontrollü sistemlerde:

• Kalsiyum karbonat,
• Magnezyum karbonat,

Mineral tortu

temizliğinde kullanılabilir.

Hat temizliğinde:

• Asit konsantrasyonu,
• Temas süresi,
• Hat malzemesi,
• Damlatıcı tipi,
• Hat içindeki canlı biyolojik tabaka,
• Nihai durulama,

Atık çözeltinin yönetimi

önceden planlanmalıdır.

Canlı bitki kök bölgesine yoğun asit çözeltisi gönderilmemelidir.

GÜBRELERLE UYUMLULUK

Sitrik Asit birçok gübre çözeltisinde pH düzenleyici olarak kullanılabilir.

Ancak yoğun stok çözeltilerde:

• Kalsiyum,
• Demir,
• Çinko,
• Mangan,
• Bakır,
• Fosfat,

Sülfat

ile karmaşık reaksiyonlar görülebilir.

Sitrik Asit bazı metal iyonlarını çözeltide tutabilir; fakat her pH ve konsantrasyonda çökelmeyi önleyemez.

KALSİYUMLA ETKİLEŞİM

Sitrik Asit kalsiyumla kompleks oluşturabilir.

Yüksek kalsiyum ve sitrat yoğunluğunda:

• Kalsiyum sitrat çökelmesi,
• Bulanıklık,
• Tank tortusu,

Filtre ve damlatıcı tıkanması

oluşabilir.

Kalsiyum Nitrat veya Kalsiyum Klorür içeren yoğun stok çözeltilerle doğrudan karıştırılmadan önce küçük ölçekli uyumluluk testi yapılmalıdır.

MİKRO ELEMENTLERLE ETKİLEŞİM

Sitrik Asit:

• Demir,
• Çinko,
• Mangan,

Bakır

gibi metal iyonlarıyla kompleks oluşturabilir.

Bu özellik bazı mikro element formülasyonlarında yararlı olabilir.

Ancak sitrat kompleksleri:

• EDTA,
• DTPA,
• EDDHA,

IDHA

gibi tanımlı şelatlarla aynı kararlılığa sahip değildir.

Ürün, ambalaj etiketinde açıkça belirtilmedikçe şelatlı mikro element olarak değerlendirilmemelidir.

FOSFATLI ÜRÜNLERLE KARIŞIM

Fosfatlı sistemlerde Sitrik Asit pH’yı etkileyebilir.

Metal iyonları mevcutsa:

• Kalsiyum fosfat,
• Demir fosfat,
• Çinko fosfat,

Mangan fosfat

gibi düşük çözünürlüklü bileşikler oluşabilir.

Asit bulunması her koşulda çökelmeyi engellemez.

YAPRAKTAN UYGULAMA

Sitrik Asit yaprak uygulamalarında yalnız uygun formülasyon içinde, düşük ve kontrollü miktarlarda pH düzenleyici olarak kullanılabilir.

Aşırı miktar:

• Yaprak yanığı,
• Kutikula hasarı,
• Meyvede leke,
• Çiçek hasarı,

Fitotoksisite

oluşturabilir.

Ham ürün doğrudan yaprağa serpilmemeli veya göz kararı çözülerek püskürtülmemelidir.

TOPRAK UYGULAMASI

Sitrik Asit toprağın pH’sını uzun süreli olarak düşüren kalıcı bir toprak ıslah maddesi değildir.

Toprakta:

• Mikroorganizmalar tarafından parçalanabilir.
• Minerallerle reaksiyona girebilir.
• Hızla nötralize olabilir.
• Kısa süreli yerel pH değişimi oluşturabilir.

Kireçli veya yüksek pH’lı toprakların kalıcı yönetimi yalnız Sitrik Asitle yapılmamalıdır.

BİTKİ KORUMA ÜRÜNÜ SINIRI

Sitrik Asit:

• Fungisit değildir.
• İnsektisit değildir.
• Herbisit değildir.
• Bakterisit değildir.
• Bitki hastalığını tedavi etmez.
• Ruhsatlı dezenfektan yerine kullanılmaz.

Bazı tarımsal formülasyonlarda yardımcı madde olması, ham ürünün bitki koruma ürünü olduğu anlamına gelmez.

KOZMETİK VE KİŞİSEL BAKIM

Yalnız kozmetik sınıfı olduğu belirtilen Sitrik Asit:

• pH ayarlama,
• Şampuan,
• Sabun,
• Banyo ürünü,
• Efervesan banyo ürünü,

Cilt bakım formülasyonu

gibi uygulamalarda kullanılabilir.

Fazla kullanım:

• Cilt tahrişi,
• Göz hasarı,
• Koruyucu sistem bozulması,

Formülasyon kararsızlığı

oluşturabilir.

Teknik kalite ürün kozmetikte kullanılmamalıdır.

FARMASÖTİK KULLANIM

Farmasötik sınıf Sitrik Asit uygun proseslerde:

• pH düzenleyici,
• Tampon bileşeni,
• Efervesan sistem hammaddesi,

Yardımcı madde

olarak kullanılabilir.

Teknik, gıda veya kozmetik kalite ürün otomatik olarak farmasötik sınıf kabul edilmemelidir.

HİPOKLORİTLE KARIŞTIRILMAMALIDIR

Sitrik Asit:

• Sodyum Hipoklorit,
• Kalsiyum Hipoklorit,
• Klorlu ağartıcı,

Çamaşır suyu

ile karıştırılmamalıdır.

Asit, hipoklorit çözeltisinin pH’sını düşürerek zehirli klor gazı oluşmasına neden olabilir.

Bu karışım:

• Göz ve solunum yolu hasarı,
• Akciğer ödemi,
• Ciddi zehirlenme,

Kapalı ortamda ölümcül risk

oluşturabilir.

Sitrik Asit ve çamaşır suyu aynı kapta veya yüzey yeterince durulanmadan art arda kullanılmamalıdır.

SÜLFİT VE METABİSÜLFİTLERLE TEMAS

Sitrik Asit:

• Sodyum Metabisülfit,
• Potasyum Metabisülfit,
• Sodyum Sülfit,

Bisülfitler

ile temas ettiğinde kükürt dioksit gazı açığa çıkarabilir.

Kükürt dioksit:

• Keskin kokuludur.
• Gözleri ve solunum yollarını tahriş eder.
• Astımlı ve hassas kişilerde ciddi etki oluşturabilir.
• Kapalı alanda kontrolsüz karıştırılmamalıdır.

SİYANÜR VE SÜLFÜR TUZLARIYLA TEMAS

Sitrik Asit:

• Siyanür tuzlarıyla temas ettiğinde son derece zehirli hidrojen siyanür gazı,

Sülfür tuzlarıyla temas ettiğinde zehirli hidrojen sülfür gazı

oluşmasına neden olabilir.

Bu maddelerle kesinlikle kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır.

KUVVETLİ BAZLARLA TEMAS

Sitrik Asit:

• Sodyum Hidroksit,
• Potasyum Hidroksit,
• Kireç,

Amonyak çözeltileri

ile nötralizasyon reaksiyonuna girer.

Reaksiyon sırasında:

• Isı,
• Sıçrama,
• Köpürme,

Hızlı pH değişimi

oluşabilir.

Konsantre asit ve baz birbirine hızla dökülmemelidir.

KARBONAT VE BİKARBONATLARLA TEMAS

Sitrik Asit:

• Sodyum Karbonat,
• Potasyum Karbonat,
• Sodyum Bikarbonat,

Kalsiyum Karbonat

ile reaksiyona girerek karbondioksit açığa çıkarabilir.

Kapalı kapta hızlı gaz çıkışı:

• Basınç yükselmesine,
• Kapak fırlamasına,
• Sıçramaya,

Kap yırtılmasına

neden olabilir.

GÜÇLÜ OKSİTLEYİCİLERLE UYUMLULUK

Sitrik Asit organik yapıdadır.

Aşağıdaki güçlü oksitleyicilerle kontrolsüz temas ettirilmemelidir:

• Nitrik Asit,
• Kloratlar,
• Perkloratlar,
• Permanganatlar,
• Konsantre Hidrojen Peroksit,

Güçlü peroksit karışımları.

Temas:

• Isı,
• Hızlı oksidasyon,
• Gaz çıkışı,

Yangın riski

oluşturabilir.

SAĞLIK VE GÜVENLİK

Sitrik Asit Anhidrat kuvvetli mineral asitler kadar aşındırıcı değildir.

Bununla birlikte:

• Gözlerde ciddi tahriş oluşturabilir.
• Tozu solunum yollarını tahriş edebilir.
• Ciltte kuruluk ve kızarıklık oluşturabilir.
• Yoğun çözeltisi hasarlı ciltte yanmaya neden olabilir.
• Yutulması ağız ve mide rahatsızlığı oluşturabilir.

“Gıda sınıfı” olması dökme ham ürünün koruyucu ekipmansız kullanılabileceği anlamına gelmez.

GÖZLE TEMAS

Toz veya yoğun çözelti göze temas ettiğinde:

• Şiddetli batma,
• Yanma,
• Kızarıklık,
• Sulanma,

Geçici görme bulanıklığı

oluşturabilir.

Torba boşaltma ve çözelti hazırlama sırasında tam kapalı koruyucu gözlük kullanılmalıdır.

CİLTLE TEMAS

Uzun süreli veya tekrarlanan temas:

• Kuruluk,
• Kızarıklık,
• Tahriş,

Çatlama

oluşturabilir.

Yoğun çözelti kesik veya hasarlı ciltte belirgin yanmaya neden olabilir.

SOLUNUM

İnce tozun solunması:

• Burun ve boğazda tahriş,
• Öksürük,
• Boğaz ağrısı,

Solunum rahatsızlığı

oluşturabilir.

Torba boşaltma ve tartım alanında yeterli havalandırma veya lokal toz emişi kullanılmalıdır.

YUTMA

Sitrik Asit yutulduğunda:

• Ağız ve boğazda yanma,
• Kuvvetli ekşi tat,
• Mide rahatsızlığı,
• Bulantı,

Kusma

oluşturabilir.

Gıda sınıfı ürün dahi endüstriyel ambalajından doğrudan tüketilmemelidir.

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM

Torba açma, tartım, aktarma ve çözelti hazırlama sırasında:

• Kimyasala dayanıklı uygun iş eldiveni,
• Tam kapalı kimyasal sıçrama gözlüğü,
• Sıçrama riskinde yüz siperi,
• Uzun kollu iş kıyafeti,
• Kapalı iş ayakkabısı,

Toz oluşan işlemlerde uygun partikül solunum koruyucusu

kullanılmalıdır.

Çalışma alanında:

• Yeterli havalandırma,
• Gerektiğinde lokal toz emişi,
• Göz yıkama imkânı,
• Temiz su,

Döküntü toplama ekipmanı

bulunmalıdır.

HİJYEN KURALLARI

Ürünle çalışırken:

• Yemek yenmemeli,
• İçecek tüketilmemeli,
• Sigara içilmemeli,

Kirli eldivenle yüze dokunulmamalıdır.

Çalışma sonrasında:

• Eller,
• Yüz,

Maruz kalan cilt bölgeleri

su ve sabunla yıkanmalıdır.

Kirlenmiş kıyafetler temizlenmeden tekrar kullanılmamalıdır.

İLK YARDIM

Gözle Temas

Gözler ovuşturulmamalıdır.

Göz kapakları açık tutularak en az 15 dakika bol temiz suyla yıkanmalıdır.

Kontakt lens varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarılmalıdır.

Durulama sürdürülmelidir.

Tahriş, ağrı veya görme değişikliği devam ederse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Ciltle Temas

Kirlenmiş kıyafetler çıkarılmalıdır.

Cilt bol su ve sabunla yıkanmalıdır.

Tahriş devam ederse tıbbi değerlendirme alınmalıdır.

Soluma

Kişi temiz havaya çıkarılmalıdır.

Rahat nefes alabileceği konumda tutulmalıdır.

Öksürük veya solunum rahatsızlığı sürerse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Yutma

Ağız suyla çalkalanmalıdır.

Sağlık personeli önermedikçe kişi kusturulmamalıdır.

Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir.

Yüksek miktarda yutma veya devam eden rahatsızlık halinde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.

DÖKÜLME VE SAÇILMA

Kuru Ürün

Alan gereksiz personelden arındırılmalıdır.

Uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.

Toz oluşumu önlenmelidir.

Basınçlı hava kullanılmamalıdır.

Ürün uygun endüstriyel vakum veya dikkatli mekanik yöntemle toplanmalıdır.

Toplanan ürün kapalı ve etiketli kaba alınmalıdır.

Kirlenmiş ürün ana ambalaja geri konulmamalıdır.

Kanalizasyon ve su giderlerine ulaşması önlenmelidir.

Çözelti

Döküntü alanı sınırlandırılmalıdır.

Uygun inert emici kullanılmalıdır.

Toplanan atık kapalı ve etiketli kaba alınmalıdır.

Yüzey kontrollü biçimde temizlenmelidir.

Kayganlık ve yüzey hasarı kontrol edilmelidir.

Hipoklorit veya alkali kalıntısı bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

YANGIN DURUMU

Sitrik Asit Anhidrat kolay tutuşan sıvı değildir.

Ancak organik katı yapısı nedeniyle yüksek sıcaklıkta:

• Yanabilir,
• Ayrışabilir,
• Karbon monoksit,
• Karbon dioksit,

Organik duman

oluşturabilir.

Uygun söndürücüler:

• Su sisi,
• Köpük,
• Kuru kimyevi toz,

Karbondioksit

olabilir.

Kapalı alanda yoğun ince toz bulutu ve ateşleme kaynağı birlikte oluşmamalıdır.

TOZ YANMA RİSKİ

İnce organik toz:

• Açık alev,
• Kıvılcım,
• Sıcak yüzey,

Statik elektrik

ile temas ettiğinde yanabilir.

Torba boşaltma ve pnömatik taşıma sistemlerinde:

• Toz emişi,
• Topraklama,
• Statik elektrik kontrolü,

Ateşleme kaynaklarının uzaklaştırılması

sağlanmalıdır.

ISIL DAVRANIŞ

Sitrik Asit Anhidrat yüksek sıcaklıkta:

• Erime,
• Renk değişimi,
• Karamelleşme benzeri koyulaşma,
• Ayrışma,

Organik duman oluşumu

gösterebilir.

Kapalı kapta yüksek sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır.

DEPOLAMA

Sitrik Asit Anhidrat:

• Orijinal ve sağlam ambalajında,
• Serin ve kuru yerde,
• Nemden korunarak,
• Doğrudan güneş ışığından uzakta,
• Kuvvetli bazlardan ayrı,
• Hipokloritlerden uzak,
• Sülfit, siyanür ve sülfür tuzlarından ayrı,
• Güçlü oksitleyicilerden uzak,
• Gıda ve yem sınıfına göre ayrılmış alanlarda,
• Palet üzerinde,

Yetkisiz kişilerin erişemeyeceği yerde

saklanmalıdır.

AMBALAJIN AÇILMASINDAN SONRA

Torba açıldıktan sonra:

• Ürün havadaki nemden korunmalıdır.
• Torba ağzı sıkıca kapatılmalıdır.
• Kullanılan kepçe kuru ve temiz olmalıdır.
• Ürünün üzerine su veya başka kimyasal sıçramamalıdır.
• Gıda ve teknik kalite ürünlerin ekipmanları karıştırılmamalıdır.

AMBALAJ VE TAŞIMA

25 kg torba:

• Kuru ve kapalı araçta taşınmalıdır.
• Yağmur ve yoğun nemden korunmalıdır.
• Torbanın delinmesi ve yırtılması önlenmelidir.
• Zeminde sürüklenmemelidir.
• Hipoklorit, kuvvetli baz ve reaktif kimyasallarla birlikte kontrolsüz yüklenmemelidir.
• Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
• Hasarlı torba uygun ikinci ambalaja alınmalıdır.
• Gıda sınıfı ürünler teknik kimyasallardan ayrı tutulmalıdır.

ÇEVRESEL ETKİ

Sitrik Asit çevrede biyolojik olarak parçalanabilir özellik gösterebilir.

Bununla birlikte yüksek miktarda salım:

• Su pH’sını hızla düşürebilir.
• Sucul canlıları etkileyebilir.
• Metal iyonlarının çözünürlüğünü artırabilir.
• Toprak ve su kimyasını değiştirebilir.
• Organik yük oluşturabilir.

Ürün:

• Kanalizasyona,
• Yüzey suyuna,
• Sulama kanalına,
• Yer altı suyuna,

Toprağa

yüksek miktarda ve kontrolsüz biçimde verilmemelidir.

ATIK YÖNETİMİ

Atık Sitrik Asit ve kirlenmiş emiciler:

• Kapalı,
• Kimyasal olarak uyumlu,

Açıkça etiketlenmiş

kaplarda toplanmalıdır.

Atık sınıflandırmasında:

• pH,
• Konsantrasyon,
• Metal içeriği,
• Hipoklorit veya başka kimyasal bulaşığı,

Kullanıldığı proses

dikkate alınmalıdır.

Metal temizliğinde kullanılmış Sitrik Asit çözeltisi ağır metal içerebilir ve sıradan temizlik suyu olarak değerlendirilmemelidir.

GIDA SINIFI VE TEKNİK SINIF FARKI

Gıda Sınıfı

Gıda mevzuatına uygun saflık kriterlerine göre üretilir.

Ağır metal ve safsızlık limitleri gıda kullanımı için kontrol edilir.

Uygun gıda üretiminde kullanılabilir.

Teknik Sınıf

Temizlik, metal, deterjan, tarım veya endüstriyel prosesler için üretilebilir.

Gıda ve farmasötik saflık kriterlerini karşılamayabilir.

Gıda veya içecekte kullanılmamalıdır.

Ürünler yalnız “Sitrik Asit” adına bakılarak birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

FARMASÖTİK, KOZMETİK VE YEM SINIFI

Farmasötik, kozmetik ve yem sınıfları:

• Farklı saflık kriterleri,
• Farklı ağır metal limitleri,
• Farklı mikrobiyolojik şartlar,
• Farklı mevzuat,

Farklı üretim ve ambalaj koşulları

gerektirebilir.

Bir ürünün gıda sınıfı olması otomatik olarak farmasötik veya yem sınıfı olduğu anlamına gelmez.

KULLANIM SINIRLARI

Ürün ambalajında ilgili kalite ve kullanım amacı açıkça belirtilmediği sürece:

• Gıda veya içecekte kullanılmamalıdır.
• Hayvan yemine veya içme suyuna katılmamalıdır.
• İlaç üretiminde kullanılmamalıdır.
• Kozmetik üretiminde kullanılmamalıdır.
• Bitki koruma ürünü olarak kullanılmamalıdır.
• Gübre olarak değerlendirilmemelidir.
• Yaprak üzerine doğrudan püskürtülmemelidir.
• Sulama suyuna ölçüm yapılmadan eklenmemelidir.
• Mermer, traverten ve kireç taşı yüzeylerde kullanılmamalıdır.
• Hipoklorit veya çamaşır suyuyla karıştırılmamalıdır.
• Sülfit, metabisülfit, siyanür veya sülfür tuzlarıyla karıştırılmamalıdır.
• Kuvvetli bazlarla kontrolsüz nötralize edilmemelidir.
• Karbonatlarla kapalı kapta reaksiyona sokulmamalıdır.
• Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
• Gıda veya içecek ambalajında saklanmamalıdır.
• Çocukların ve yetkisiz kişilerin erişimine bırakılmamalıdır.

Gıda, teknik, farmasötik, kozmetik, yem ve diğer kalite sınıfları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME

Aşağıdaki ürünler aynı değildir:

• Sitrik Asit Anhidrat,
• Sitrik Asit Monohidrat,
• Sodyum Sitrat,
• Potasyum Sitrat,
• Kalsiyum Sitrat,
• Askorbik Asit,
• Malik Asit,
• Tartarik Asit,
• Laktik Asit,
• Fosforik Asit,
• Hazır kireç çözücü,
• Hazır gıda asitliği düzenleyicisi,

Hazır sulama suyu pH düşürücüsü.

Ürüne ait kesin:

• Saflık,
• Nem,
• Susuz madde oranı,
• Kül,
• Sülfat,
• Oksalat,
• Klorür,
• Ağır metal değerleri,
• Kurşun,
• Arsenik,
• Demir,
• Tane büyüklüğü,
• Gıda, teknik, farmasötik, kozmetik, yem veya diğer kalite sınıfı,

Kullanım, depolama ve taşıma koşulları

ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

Sitrik Asit Anhidrat; gıda, içecek, efervesan ürün, temizlik, tarım, su şartlandırma, metal yüzey ve çeşitli endüstriyel formülasyonlarda kullanılan kristal susuz bir organik asittir.

Anhidrat form, aynı kilogram miktarında monohidrat ürüne göre daha fazla aktif sitrik asit sağlar. Bu nedenle monohidrat reçetesinde anhidrat ürüne geçilirken miktar doğrudan aynı alınmamalıdır.

Ürün zayıf organik asit olarak tanımlansa da yoğun çözeltisi göz ve ciltte tahriş oluşturabilir. Hipokloritlerle karıştırıldığında klor gazı; sülfitlerle karıştırıldığında kükürt dioksit; siyanür veya sülfür tuzlarıyla temas ettiğinde son derece tehlikeli gazlar açığa çıkabilir.

Dozaj ve kullanım yöntemi yalnız ürün kilogramına göre değil; güncel etikette belirtilen saflık, nem, kalite sınıfı, hedef pH, su alkalinitesi, proses malzemesi, kullanım alanı ve ilgili nihai ürün mevzuatı esas alınarak belirlenmelidir.

Son Kullanım ve Sorumluluk Çerçevesi

Ticari ve teknik not: Ürünün belirli bir üretim reçetesine, ekipmana, bitkiye veya saha koşuluna uygunluğu kullanıcı işletmenin kendi proses, analiz ve uygulama şartları içinde değerlendirilmelidir. Seri üretim veya geniş alan uygulaması öncesinde uygun ölçekte kontrol yapılması tavsiye edilir.