Fosforöz Asit

FOSFORÖZ ASİT – 25 KG

Fosfit Üretimi, Kimyasal Sentez, Su Şartlandırma ve Uygun Endüstriyel Formülasyonlar İçin Fosfor Esaslı İnorganik Asit

Fosforöz Asit; kimyasal formülü H₃PO₃ olan, fosforun daha düşük yükseltgenme basamağındaki inorganik bir oksiasittir.

İngilizcede:

Phosphorous Acid

Phosphonic Acid

adlarıyla karşılaşılabilir.

Kimyasal gösterimi H₃PO₃ olmakla birlikte gerçek moleküler yapısı genellikle HPO(OH)₂ biçiminde açıklanır. Moleküldeki hidrojenlerden biri doğrudan fosfor atomuna bağlıdır. Bu nedenle Fosforöz Asit, Fosforik Asit gibi üç protonlu değil, esas olarak iki proton verebilen bir asit olarak davranır. PubChem, phosphorous acid ile phosphonic acid yapılarını birbirinin tautomerik gösterimleri olarak tanımlar.

Fosforöz Asit başlıca:

• Fosfit tuzlarının hazırlanması
• Potasyum, sodyum ve amonyum fosfit üretimi
• Kimyasal sentez
• İndirgen özellik gerektiren belirli prosesler
• Metal yüzey işlemleri
• Su şartlandırma formülasyonları
• Uygun tarımsal fosfit ürünlerinin üretimi

gibi alanlarda hammadde veya proses kimyasalı olarak kullanılabilir.

Ürün:

• Kullanıma hazır gübre değildir.
• Saf fosforlu gübre yerine kullanılmaz.
• Doğrudan bitkiye veya toprağa uygulanmamalıdır.
• Ruhsatlı bitki koruma ürünü değildir.
• Fosforik Asitle aynı amaç ve dozda kullanılmamalıdır.
• Gıda, yem, ilaç veya kozmetik hammaddesi olarak değerlendirilmemelidir.

Ambalaj

25 KG

TEMEL ÜRÜN BİLGİLERİ

Ürün adı: Fosforöz Asit

İngilizce adı: Phosphorous Acid

Diğer kimyasal adı: Phosphonic Acid

Kimyasal formülü: H₃PO₃

Yapısal gösterimi: HPO(OH)₂

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 82,00 g/mol

Kimyasal sınıfı: Fosfor oksiasidi / inorganik indirgen asit

Fosforun yükseltgenme basamağı: +3

Fiziksel formu: Ürün konsantrasyonuna göre kristal katı veya sulu çözelti

Suda çözünürlük: Suda yüksek çözünürlük

Çözelti karakteri: Asidik ve aşındırıcı

Başlıca işlevi: Fosfit kaynağı ve kimyasal sentez hammaddesi

Ambalaj: 25 KG

ECHA, Fosforöz Asidi ayrı bir madde olarak Phosphorous acid adıyla kayıt altına almaktadır. Fosforik Asit ise farklı molekül formülüne, farklı kimyasal kimliğe ve farklı kayıt bilgilerine sahip ayrı bir maddedir.

Ürüne ait kesin:

• Fosforöz Asit oranı
• Su miktarı
• Yoğunluk

pH,

Görünüm,

Fosforik Asit miktarı,

Klorür,

Sülfat,

Demir,

Ağır metal değerleri,

Teknik veya özel kalite sınıfı,

Katı veya sıvı ürün formu,

Depolama sıcaklığı,

Tehlike sınıflandırması

ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

FOSFORÖZ ASİT VE FOSFORİK ASİT FARKI

Fosforöz Asit ile Fosforik Asit adları birbirine benzer olsa da aynı madde değildir.

Fosforöz Asit

Formülü: H₃PO₃

Fosforun yükseltgenme basamağı +3’tür.

Fosfit tuzlarını oluşturur.

Esas olarak iki protonlu asit davranışı gösterir.

İndirgen özellik gösterebilir.

Oksitlenerek Fosforik Aside dönüşebilir.

Fosforik Asit

Formülü: H₃PO₄

Fosforun yükseltgenme basamağı +5’tir.

Fosfat tuzlarını oluşturur.

Üç protonlu asit davranışı gösterebilir.

Fosforöz Aside göre farklı oksidasyon ve formülasyon özelliklerine sahiptir.

PubChem, Fosforik Asidi H₃PO₄ formüllü ayrı bir fosfor oksiasidi olarak tanımlar. Bu nedenle H₃PO₃ ve H₃PO₄ ürünleri kilogram, litre veya aktif fosfor miktarı üzerinden doğrudan birbirinin yerine kullanılamaz.

FOSFİT VE FOSFAT FARKI

Fosforöz Asidin tuzları genel olarak fosfit, Fosforik Asidin tuzları ise fosfat olarak adlandırılır.

Fosfit

Fosfitler:

• Fosforöz Asit kökenlidir.
• Fosfordaki yükseltgenme basamağı +3’tür.
• Bitkilerde ve toprakta fosfatla aynı şekilde davranmaz.
• Zamanla mikroorganizmalar ve oksidasyon süreçleriyle fosfata dönüşebilir.
• Doğrudan standart fosfatlı gübre eş değeri kabul edilmemelidir.
• Fosfat

Fosfatlar:

• Fosforik Asit kökenlidir.
• Fosfordaki yükseltgenme basamağı +5’tir.
• Bitkilerin temel fosfor beslenmesinde kullanılan ana kimyasal formdur.
• MAP, DAP ve diğer fosfatlı gübrelerin temelini oluşturabilir.

Fosfit içeren ürünün toplam fosfor içermesi, onun standart fosfatlı gübreyle aynı bitki besleme etkisini göstereceği anlamına gelmez.

İKİ PROTONLU ASİT DAVRANIŞI

H₃PO₃ formülünde üç hidrojen bulunmasına rağmen yalnız iki hidrojen asidik hidroksil gruplarında yer alır.

Üçüncü hidrojen:

• Doğrudan fosfor atomuna bağlıdır.
• Normal asit-baz tepkimelerinde proton olarak ayrılmaz.
• Molekülün indirgen özelliklerine katkıda bulunur.

Bu nedenle Fosforöz Asit:

Monohidrojen fosfit,

Dihidrojen fosfit

türleri oluşturabilir.

Fosforik Asitte görülen üç kademeli nötralizasyon davranışı Fosforöz Asitte aynı şekilde gerçekleşmez.

FOSFİT TUZU ÜRETİMİ

Fosforöz Asit uygun bazlarla kontrollü biçimde nötralize edilerek çeşitli fosfit tuzlarının üretiminde kullanılabilir.

Örnek ürün grupları:

• Potasyum fosfitler
• Sodyum fosfitler
• Amonyum fosfitler
• Kalsiyum fosfitler
• Magnezyum fosfitler.

Elde edilen ürünün kimliği:

• Kullanılan bazın türüne
• Asit-baz mol oranına
• Son pH’ya
• Su miktarına
• Reaksiyon sıcaklığına

bağlıdır.

“Potasyum fosfit” ifadesi tek başına kesin bileşimi göstermez. Monopotasyum, dipotasyum veya bunların karışımı niteliğinde ürünler oluşabilir.

NÖTRALİZASYON İŞLEMİ

Fosforöz Asidin bazlarla nötralizasyonu ısı açığa çıkaran bir işlemdir.

Nötralizasyon sırasında:

• Kimyasal dayanımı uygun reaksiyon kabı kullanılır.
• Etkin karıştırma başlatılır.
• Sıcaklık ölçümü yapılır.
• Asit veya baz kontrollü ve kademeli biçimde eklenir.
• Lokal aşırı pH oluşması engellenir.
• Sıcaklık artışı izlenir.
• Hedef pH’ya yavaşça yaklaşılır.
• Son bileşim analizle kontrol edilir.
• Konsantre asit ve konsantre baz hızla birleştirilmemelidir.

Kontrolsüz nötralizasyon:

• Hızlı sıcaklık artışına
• Kaynama ve sıçramaya
• Buhar veya asit aerosolü oluşmasına
• Kabın taşmasına
• Yanlış fosfit bileşimi oluşmasına

neden olabilir.

SEYRELTME KURALI

ASİT SUYA EKLENİR

Fosforöz Asit çözeltisi seyreltilirken:

• Uygun kaba gerekli miktarda temiz su alınır.
• Karıştırma başlatılır.
• Fosforöz Asit suya yavaşça eklenir.
• Sıcaklık sürekli izlenir.
• Hızlı sıcaklık artışında ilave durdurulur.
• Çözelti soğuduktan sonra işlem tamamlanır.
• Hazırlanan kap açıkça etiketlenir.
• Su, konsantre asidin üzerine hızla dökülmemelidir.
• Seyreltme sırasında açığa çıkan ısı:
• Sıvının sıçramasına
• Buhar ve aerosol oluşmasına
• Cilt ve göz yanıklarına
• Ambalajın hasar görmesine

neden olabilir.

İNDİRGEN ÖZELLİĞİ

Fosforöz Asit, fosforun +3 yükseltgenme basamağında bulunması nedeniyle belirli kimyasal sistemlerde indirgen madde olarak davranabilir.

Bu nedenle:

• Güçlü oksitleyicilerle reaksiyon verebilir.
• Oksitlenerek Fosforik Aside dönüşebilir.
• Bazı metal iyonlarının oksidasyon durumunu etkileyebilir.
• Oksitleyici içeren formülasyonların kararlılığını bozabilir.

Ürün yalnız “asit” özelliğine göre değerlendirilmemeli; indirgen karakteri de kimyasal uyumluluk incelemesine dahil edilmelidir.

TARIMSAL FORMÜLASYONLAR

Fosforöz Asit, uygun endüstriyel proseslerde fosfit esaslı tarımsal ürünlerin üretiminde hammadde olarak kullanılabilir.

Bu ürünler:

• Potasyum fosfit
• Amonyum fosfit
• Karışık fosfit çözeltileri
• Özel bitki besleme veya bitki koruma formülasyonları

şeklinde hazırlanabilir.

Ancak ham Fosforöz Asit:

• Kullanıma hazır yaprak gübresi değildir.
• Sulama gübresi değildir.
• Bitkiye püskürtülmemelidir.
• Sulama tankına göz kararı eklenmemelidir.
• Doğrudan toprağa dökülmemelidir.

BİTKİ BESLEME SINIRI

Bitkiler fosforu temel olarak fosfat formunda kullanır.

Fosfit:

• Fosfatla aynı biyokimyasal işleve sahip değildir.
• Fosfat eksikliğini doğrudan ve hızlı biçimde gidermez.
• Standart fosfor gübresi yerine kullanılmamalıdır.

Zamanla oksitlenerek fosfata dönüşebilir; ancak bu dönüşümün hızı çevre koşullarına bağlıdır.

Fosfit içeren bir formülasyondaki fosfor miktarı ile fosfatlı gübredeki yarayışlı fosfor aynı kavram değildir.

BİTKİ KORUMA VE RUHSAT SINIRI

Bazı fosfit veya fosfonat esaslı formülasyonlar belirli ülkelerde:

• Bitki koruma ürünü
• Gübre
• Bitki güçlendirici
• Biyostimülant

gibi farklı yasal sınıflara girebilir.

Ham Fosforöz Asit:

• Kendiliğinden ruhsatlı fungisit değildir.
• Hastalık tedavi ürünü olarak sunulmamalıdır.
• Etiket dışı biçimde bitki hastalıklarına karşı uygulanmamalıdır.
• Ruhsatlı ürünlerin yerine kullanılmamalıdır.

Nihai ürünün iddiası, bileşimi, dozu ve etiket bilgileri ilgili mevzuata uygun olmalıdır.

DOĞRUDAN YAPRAK UYGULAMASI TEHLİKESİ

Konsantre veya yanlış seyreltilmiş Fosforöz Asit:

• Yaprak yanığına
• Doku nekrozuna
• Çiçek ve meyve zararına
• Bitki gelişiminin durmasına
• Ürünün kaybedilmesine

neden olabilir.

Uygun şekilde nötralize edilmemiş asit, ticari fosfit gübresiyle aynı değildir.

SULAMA SİSTEMLERİ

Fosforöz Asit veya fosfit formülasyonları kontrollü proseslerde:

pH düzenleme,

Fosfit sağlama,

Bazı mineral birikimlerini sınırlama

amacıyla değerlendirilebilir.

Ancak uygulama öncesinde:

• Sulama suyu alkalinitesi
• Bikarbonat miktarı
• Kalsiyum ve magnezyum
• Hedef pH
• Bitki türü
• Gübre tankındaki diğer bileşenler
• Boru ve ekipman malzemesi

birlikte değerlendirilmelidir.

Ham asidin sulama hattına doğrudan verilmesi:

• Ani pH düşüşüne
• Kök yanığına
• Metal korozyonuna
• Conta ve hortum hasarına
• Gübrelerle çökelti veya reaksiyona

neden olabilir.

SU ŞARTLANDIRMA VE ENDÜSTRİYEL KULLANIM

Fosforöz Asit ve fosfit tuzları bazı endüstriyel su sistemlerinde:

• Oksijen tüketici veya indirgen bileşen
• Metal iyonu kontrolü
• Korozyon programı bileşeni
• Fosfit bazlı kimyasal üretim hammaddesi

olarak değerlendirilebilir.

Ancak ürün:

• Tek başına genel amaçlı korozyon inhibitörü değildir.
• Dezenfektan değildir.
• Biyosit değildir.
• İçme suyuna doğrudan eklenmemelidir.
• Her metal ve su sistemi için uygun değildir.

METAL YÜZEY İŞLEMLERİ

Fosforöz Asit belirli metal işleme veya kimyasal yüzey hazırlama formülasyonlarında kullanılabilir.

Etkisi:

• Metal türüne
• Alaşıma
• Konsantrasyona
• Sıcaklığa
• Temas süresine
• Oksitleyici veya inhibitör bileşenlere

bağlıdır.

Uygunluğu doğrulanmadan:

• Karbon çeliğine
• Alüminyuma
• Çinkoya
• Bakır alaşımlarına
• Paslanmaz çeliğe

uygulanmamalıdır.

KİMYASAL SENTEZ

Fosforöz Asit:

• Fosfit tuzları
• Organofosfor bileşikleri
• İndirgen kimyasallar
• Özel reçine ve polimer katkıları
• Su şartlandırma bileşenleri

üretiminde ara madde olarak kullanılabilir.

Reaksiyon tasarımında:

• Isı oluşumu
• Oksitleyici maddeler
• Gaz oluşumu
• Su miktarı

pH,

Metal katalizörler,

Reaktör malzemesi

dikkate alınmalıdır.

ISIL BOZUNMA

Fosforöz Asit yüksek sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır.

Isıtma ve bozunma koşullarında:

• Fosfor içeren tahriş edici dumanlar
• Fosforik Asit veya yoğunlaşmış fosfor bileşikleri
• Tehlikeli indirgen fosfor türleri

oluşabilir.

Ürün:

• Açık alevle ısıtılmamalı
• Kapalı kapta kaynatılmamalı
• Kuruyuncaya kadar ısıtılmamalı
• Sıcak yüzey yakınında depolanmamalıdır.

FOSFİN GAZI RİSKİ

Fosforöz Asidin uygunsuz ısıtılması, bozunması veya belirli reaktif maddelerle temasında tehlikeli fosfor-hidrojen bileşikleri oluşma ihtimali bulunabilir.

Fosfin:

• Son derece zehirli
• Yanıcı
• Solunum yoluyla ciddi tehlike oluşturan

bir gazdır.

Bu nedenle:

• Ürün yüksek sıcaklıkta işlenmemeli
• Bilinmeyen metal fosfitlerle karıştırılmamalı
• Kapalı sistemde bozunmaya bırakılmamalı
• Gaz çıkışı bulunan kaba doğrudan yaklaşılmamalıdır.

Gaz oluşumu şüphesinde alan boşaltılmalı ve yalnız uygun ölçüm ve solunum ekipmanına sahip eğitimli ekipler müdahale etmelidir.

KİMYASAL UYUMLULUK

Fosforöz Asit aşağıdaki maddelerden ayrı tutulmalıdır:

• Güçlü oksitleyiciler
• Nitrik Asit
• Perklorik Asit
• Kloratlar
• Perkloratlar
• Permanganatlar
• Hipokloritler
• Peroksitler
• Güçlü bazlar
• Reaktif metaller
• Metal tozları
• Siyanürler
• Sülfürler
• Bilinmeyen kimyasal karışımlar.

NİTRİK ASİT VE OKSİTLEYİCİ ASİTLER

Fosforöz Asit indirgen özellik gösterdiği için Nitrik Asit gibi güçlü oksitleyici asitlerle kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır.

Karışım:

• Hızlı ısı oluşumuna
• Azot oksit gazlarına
• Şiddetli oksidasyona
• Sıçrama ve basınç artışına

neden olabilir.

Bu ürünler aynı sızıntı havuzunda depolanmamalıdır.

HİPOKLORİT VE KLORLU ÜRÜNLER

Fosforöz Asit:

• Sodyum Hipoklorit
• Kalsiyum Hipoklorit
• Klorlu ağartıcılar
• Havuz kloru

ile karıştırılmamalıdır.

Asit ve hipoklorit teması sonucunda:

• Zehirli klor gazı
• Isı
• Şiddetli oksidasyon ürünleri

oluşabilir.

HİDROJEN PEROKSİT VE PEROKSİTLER

Fosforöz Asit, Hidrojen Peroksit ve diğer peroksitlerle hızla oksitlenebilir.

Kontrolsüz karışım:

• Isı oluşumuna
• Hızlı reaksiyona
• Buhar ve aerosol oluşumuna
• Kabın taşmasına

neden olabilir.

Oksidasyon prosesi yalnız kontrollü endüstriyel ekipmanda yapılmalıdır.

BAZLARLA REAKSİYON

Fosforöz Asit:

• Sodyum Hidroksit
• Potasyum Hidroksit
• Amonyak
• Kalsiyum Hidroksit
• Karbonatlar

ile ısı açığa çıkaran nötralizasyon tepkimesi verir.

Karbonat ve bikarbonatlarla temasında ayrıca karbondioksit gazı oluşabilir.

Kapalı kapta yapılan nötralizasyon:

• Basınç artışına
• Köpürme ve taşmaya
• Kabın hasar görmesine

neden olabilir.

SİYANÜR VE SÜLFÜRLER

Fosforöz Asit gibi asitlerin siyanürlerle teması son derece zehirli hidrojen siyanür gazı oluşturabilir.

Sülfürlerle temasında:

• Zehirli hidrojen sülfür gazı
• Isı
• Şiddetli reaksiyon

oluşabilir.

Siyanür ve sülfürlü kimyasallar asitlerden tamamen ayrı depolanmalıdır.

METALLERLE TEMAS

Asidik çözeltiler bazı metallerle reaksiyona girerek:

• Korozyon
• Hidrojen gazı
• Metal fosfit veya fosfat türleri
• Ürün kirlenmesi

oluşturabilir.

Hidrojen gazı:

• Renksiz
• Kokusuz
• Çok kolay tutuşabilir

bir gazdır.

Metal ekipman seçimi yalnız genel “asit dayanımı” bilgisine göre yapılmamalıdır.

EKİPMAN VE MALZEME UYUMLULUĞU

Uygun malzeme seçimi:

• Fosforöz Asit konsantrasyonuna
• Sıcaklığa
• Temas süresine
• Basınca
• Üründeki safsızlıklara
• Conta ve hortum özelliklerine

göre yapılmalıdır.

Belirli koşullarda uygun:

• Polietilen
• Polipropilen
• PTFE
• PVDF
• Özel alaşım veya kaplamalı ekipmanlar

kullanılabilir.

Ancak bütün plastikler, metaller ve elastomerler uygun değildir.

Bakır, pirinç, çinko, alüminyum veya uygunluğu bilinmeyen metal ekipman kullanılmamalıdır.

SAĞLIK VE GÜVENLİK

Fosforöz Asit ve konsantre çözeltileri aşındırıcı özellik gösterebilir.

Temas hâlinde:

• Ciddi göz hasarı
• Cilt yanıkları
• Solunum yollarında tahriş
• Ağız ve sindirim sisteminde kimyasal yanık

oluşturabilir.

Asit sisi veya aerosolünün solunması:

• Öksürük
• Boğaz yanması
• Nefes darlığı
• Göğüs rahatsızlığı

meydana getirebilir.

Ticari ürünün kesin sınıflandırması konsantrasyonuna ve bileşimine bağlı olduğundan ambalaj üzerindeki güncel tehlike etiketi esas alınmalıdır. ECHA’nın Fosforöz Asit kaydı maddenin kimlik ve düzenleyici tehlike bilgilerini ayrı bir madde dosyasında toplar.

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM

Aktarma, seyreltme, numune alma ve nötralizasyon işlemlerinde:

• Aside dayanıklı uygun kimyasal eldiven
• Tam kapalı kimyasal koruyucu gözlük
• Yüz siperi
• Aside dayanıklı koruyucu kıyafet veya önlük
• Kimyasal dayanımlı çizme
• Etkin lokal emiş ve genel havalandırma
• Asit sisi riski bulunan işlemlerde uygun solunum koruması

kullanılmalıdır.

Çalışma alanında:

• Acil göz duşu
• Güvenlik duşu
• Kimyasal döküntü kiti
• Açık tehlike uyarıları

bulunmalıdır.

İLK YARDIM

Gözle Temas

Gözler kesinlikle ovuşturulmamalıdır.

Göz kapakları açık tutularak derhal bol temiz suyla en az 20 dakika yıkanmalıdır.

Kontakt lens varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarılmalıdır.

Yıkama sırasında acil sağlık yardımı çağrılmalıdır.

Tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.

Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.

Ciltle Temas

Kirlenmiş kıyafet ve ayakkabılar derhal çıkarılmalıdır.

Temas eden bölge bol akan suyla en az 20 dakika yıkanmalıdır.

Cilde baz, karbonat veya başka nötralizan uygulanmamalıdır.

Kimyasal yanık için tıbbi yardım alınmalıdır.

Kirlenmiş kıyafet temizlenmeden yeniden kullanılmamalıdır.

Soluma

Kişi derhal temiz havaya çıkarılmalıdır.

Rahat nefes alabileceği konumda dinlendirilmelidir.

Öksürük, yanma veya nefes darlığında acil sağlık yardımı alınmalıdır.

Maruz kalınan alana uygun koruma olmadan geri girilmemelidir.

Yutma

Ağız suyla çalkalanmalıdır.

Kişi kesinlikle kusturulmamalıdır.

Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir.

Karbonat veya başka nötralizan içirilmemelidir.

Derhal sağlık kuruluşu veya zehir danışma merkezi aranmalıdır.

Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.

DÖKÜLME VE SIZINTI

İlk Önlemler

Alan yetkisiz kişilere kapatılmalıdır.

Uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.

Ortam havalandırılmalıdır.

Oksitleyici ve reaktif maddeler uzaklaştırılmalıdır.

Kanalizasyon ve su giderleri korunmalıdır.

Metal ekipman kullanımı öncesinde kimyasal uyumluluk kontrol edilmelidir.

Küçük Dökülmeler

Döküntü kimyasal dayanımlı bariyerle çevrelenmelidir.

Yanıcı olmayan ve aside dayanıklı inert emici kullanılmalıdır.

Toplanan ürün kapalı ve etiketli uygun atık kabına alınmalıdır.

Temizlik sırasında sıçrama ve aerosol oluşması önlenmelidir.

Kirlenmiş ürün ana ambalaja geri konulmamalıdır.

Büyük Dökülmeler

Alan boşaltılmalıdır.

Acil durum prosedürü uygulanmalıdır.

Sızıntı yalnız güvenli biçimde yapılabiliyorsa durdurulmalıdır.

Ürün kimyasal dayanımlı pompa ve uygun tankla geri alınmalıdır.

Oksitleyici kimyasal ve metal atıklarla temas önlenmelidir.

Yetkili acil durum ve çevre birimlerine haber verilmelidir.

Döküntü bol suyla kanalizasyona sürüklenmemelidir.

NÖTRALİZASYON

Döküntü nötralizasyonu yalnız eğitimli personel tarafından yapılmalıdır.

Nötralizasyon sırasında:

• Seyreltilmiş uygun nötralizan kullanılmalı
• Madde yavaşça eklenmeli
• Sürekli karıştırma yapılmalı
• Sıcaklık ve pH izlenmeli
• Köpürme ve gaz çıkışı kontrol edilmelidir.
• Konsantre kostik veya amonyak doğrudan döküntü üzerine dökülmemelidir.

YANGIN DURUMU

Fosforöz Asit normal koşullarda yanıcı bir organik sıvı değildir.

Ancak:

• Güçlü oksitleyicilerle reaksiyonu yangını şiddetlendirebilir.
• Metallerle temasında yanıcı hidrojen gazı oluşabilir.
• Isınma ve bozunmada tehlikeli fosfor bileşikleri açığa çıkabilir.
• Ambalajlarda basınç artışı meydana gelebilir.

Yangın durumunda:

• Çevrede yanan maddeye uygun söndürücü kullanılmalıdır.
• Isınan ambalajlar güvenli mesafeden su sisiyle soğutulmalıdır.
• Doğrudan kuvvetli su jetiyle sıçrama oluşturulmamalıdır.
• Yangın söndürme suyunun çevreye yayılması önlenmelidir.
• Müdahale personeli tam koruyucu kıyafet ve bağımsız solunum cihazı kullanmalıdır.

DEPOLAMA

Fosforöz Asit:

• Orijinal ve kimyasal olarak uyumlu ambalajında
• Kapağı sıkıca kapalı olarak
• Serin ve iyi havalandırılan alanda
• Güneş ve ısı kaynaklarından uzakta
• Güçlü oksitleyicilerden ayrı
• Nitrik Asit ve peroksitlerden ayrı
• Hipokloritlerden ayrı
• Güçlü bazlardan ayrı
• Siyanür ve sülfürlerden ayrı
• Reaktif metallerden uzak
• Kimyasal dayanımlı sızıntı havuzu içinde
• Yetkisiz kişilerin erişemeyeceği yerde

saklanmalıdır.

AYRI DEPOLAMA GEREKSİNİMİ

Fosforöz Asit yalnız “asitler” bölümüne konularak bütün asitlerle aynı sızıntı havuzunda tutulmamalıdır.

Özellikle:

• Nitrik Asit
• Perklorik Asit
• Oksitleyici asit karışımları
• Hipokloritler
• Hidrojen Peroksit
• Organik peroksitler

ile fiziksel olarak ayrılmalıdır.

AMBALAJ VE AKTARMA

25 kg ambalaj:

• Dik ve kapalı biçimde taşınmalıdır.
• Devrilme ve darbeye karşı sabitlenmelidir.
• Güneş altında bekletilmemelidir.
• Oksitleyici kimyasallarla aynı palete yüklenmemelidir.
• Kimyasal dayanımı uygun pompa ve hortumla aktarılmalıdır.
• Ağızla sifon yapılmamalıdır.
• Basınçlı hava ile aktarılmamalıdır.
• Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
• Gıda veya içecek ambalajında tutulmamalıdır.
• Boş ambalajlarda aşındırıcı ürün kalıntısı bulunabilir.

Boş ambalaj:

• Kesilmemeli
• Delinmemeli
• Kaynak yapılmamalı
• Başka madde saklamak için kullanılmamalıdır.

ÇEVRESEL ETKİ VE ATIK YÖNETİMİ

Fosforöz Asit çevreye yüksek miktarda yayıldığında:

• Su ve toprak pH’sını düşürebilir.
• Fosfor yükünü artırabilir.
• Sucul canlılara zarar verebilir.
• Metal ve minerallerin çözünürlüğünü değiştirebilir.
• Atık su arıtma prosesini etkileyebilir.

Ürün:

• Kanalizasyona
• Toprağa
• Sulama kanalına
• Yüzey suyuna
• Yer altı suyuna

kontrolsüz biçimde verilmemelidir.

Fosfit zamanla fosfata oksitlenebilir ve çevredeki toplam fosfor yüküne katkıda bulunabilir.

Atık çözeltiler:

• Kimyasal olarak uyumlu kapta toplanmalı
• Açıkça etiketlenmeli
• Oksitleyici atıklardan ayrı tutulmalı
• Yetkili atık yönetimi sistemiyle bertaraf edilmelidir.

GIDA, YEM VE FARMASÖTİK SINIRLAR

Teknik Fosforöz Asit:

• Gıdaya veya içeceğe eklenmemelidir.
• Gıda asitlendiricisi olarak kullanılmamalıdır.
• Hayvan yemine katılmamalıdır.
• Hayvan içme suyuna eklenmemelidir.
• İlaç veya tıbbi ürün üretiminde kullanılmamalıdır.
• Kozmetik veya kişisel bakım ürününe katılmamalıdır.
• İnsan veya hayvan üzerinde uygulanmamalıdır.

Fosforik Asidin bazı gıda uygulamalarına sahip olması, Fosforöz Asidin de aynı amaçla kullanılabileceği anlamına gelmez.

KULLANIM SINIRLARI

Fosforöz Asit:

• Fosforik Asit yerine kullanılmamalıdır.
• Doğrudan fosfatlı gübre olarak değerlendirilmemelidir.
• Bitkiye veya toprağa konsantre biçimde uygulanmamalıdır.
• Sulama tankına göz kararı eklenmemelidir.
• Ruhsatlı bitki koruma ürünü yerine kullanılmamalıdır.
• Gıda, yem veya ilaç üretiminde kullanılmamalıdır.
• Nitrik Asit ve güçlü oksitleyicilerle karıştırılmamalıdır.
• Hipoklorit ve klorlu ürünlerle temas ettirilmemelidir.
• Hidrojen Peroksitle kontrolsüz biçimde birleştirilmemelidir.
• Siyanür veya sülfürlerle aynı alanda tutulmamalıdır.
• Konsantre bazlarla hızla karıştırılmamalıdır.
• Kapalı kapta nötralize edilmemelidir.
• Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
• Yetkisiz ve eğitimsiz kişilerce kullanılmamalıdır.

ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME

Aşağıdaki ürünler aynı değildir:

• Fosforöz Asit – H₃PO₃
• Fosforik Asit – H₃PO₄
• Hipofosforöz Asit – H₃PO₂
• Fosfonik asit türevleri
• Organik fosfonatlar
• Fosfit tuzları
• Fosfat tuzları
• Potasyum fosfit
• Monoamonyum fosfat
• Diamonyum fosfat.

Ürüne ait kesin:

• Fosforöz Asit konsantrasyonu
• Katı veya sıvı ürün formu
• Yoğunluk

pH,

Fosforik Asit miktarı,

Su oranı,

Safsızlık değerleri,

Teknik veya özel kalite sınıfı,

Ambalaj malzemesi,

Depolama sıcaklığı,

Tehlike sınıflandırması

ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

Fosforöz Asit, Fosforik Asitten farklı olarak fosfit kimyasının temel hammaddesidir ve indirgen özellik gösterebilir. Güçlü oksitleyicilerle kontrolsüz teması tehlikeli reaksiyonlara yol açabilir.

Tarımda kullanılan nötralize edilmiş fosfit formülasyonlarıyla ham Fosforöz Asit aynı ürün değildir. Ham asit doğrudan bitkiye, toprağa veya sulama sistemine uygulanmamalıdır.

Seyreltme sırasında asit her zaman suya yavaşça eklenmeli, nötralizasyon sıcaklık ve pH kontrolü altında yapılmalıdır. Ürün yalnız uygun havalandırma, göz duşu, güvenlik duşu ve kişisel koruyucu donanım bulunan profesyonel çalışma alanlarında kullanılmalıdır.