Bakir Sülfat Heptahi̇drat %22

Bu belge kimler için hazırlandı?

Ürün Bilgileri ve Kullanım Rehberi

Tarımsal Mikro Besin Formülasyonları, Kimyasal Üretim, Metal Kaplama, Laboratuvar ve Uygun Endüstriyel Prosesler İçin Bakır Kaynağı

Bakır Sülfat Heptahidrat; bakır, sülfat ve kristal sudan oluşan inorganik bir bakır tuzudur.

Kimyasal formülü:

CuSO₄·7H₂O

şeklindedir.

Ürün aşağıdaki adlarla da bilinebilir:

• Bakır Sülfat Heptahidrat
• Bakır(II) Sülfat Heptahidrat
• Küprik Sülfat Heptahidrat
• Copper Sulfate Heptahydrate
• Copper(II) Sulfate Heptahydrate
• Cupric Sulfate Heptahydrate

Bakır Sülfat Heptahidrat teorik olarak yaklaşık %22,2 elementel bakır içerir. Ürün adındaki %22 ifadesi bu teorik elementel bakır oranıyla uyumludur.

Ürün başlıca:

• Bakırlı mikro besin gübrelerinin üretiminde,
• Gübre ve iz element formülasyonlarında,
• Kimyasal sentezde,
• Metal kaplama ve elektroliz proseslerinde,
• Pigment ve seramik uygulamalarında,
• Laboratuvar çalışmalarında,
• Madencilik ve cevher zenginleştirme proseslerinde,

Uygun ruhsatlı bitki koruma ürünü formülasyonlarının üretiminde

bakır kaynağı veya proses hammaddesi olarak kullanılabilir.

Ham ürün:

• Kullanıma hazır gübre değildir.
• Ruhsatlı fungisit değildir.
• Bordo bulamacı değildir.
• Hazır havuz kimyasalı değildir.
• İçme suyu katkısı değildir.
• Hayvan yemi veya yem katkısı değildir.
• İnsan veya hayvan tedavisinde kullanılmamalıdır.
• Gıda katkısı değildir.

Ambalaj

25 KG

TEMEL ÜRÜN BİLGİLERİ

Ürün adı: Bakır Sülfat Heptahidrat %22

Kimyasal adı: Bakır(II) Sülfat Heptahidrat

İngilizce adı: Copper Sulfate Heptahydrate

Kimyasal formülü: CuSO₄·7H₂O

Kimyasal sınıfı: İnorganik bakır tuzu

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 285,72 g/mol

Teorik elementel bakır oranı: Yaklaşık %22,2

Fiziksel görünüm: Genellikle mavi kristal, granül veya kristal toz

Koku: Genellikle kokusuz

Suda çözünürlük: Suda çözünür

Çözelti görünümü: Mavi renkli

Çözelti karakteri: Genellikle asidik

Yanıcılık: Yanıcı değildir

Başlıca işlevi: Bakır iyonu ve sülfat kaynağı

Ambalaj: 25 KG

Ürüne ait kesin:

• Elementel bakır oranı,
• Suda çözünür bakır,
• Bakır Sülfat oranı,
• Kristal suyu,
• Nem,
• Serbest asitlik,
• Sülfat,
• Demir,
• Kurşun,
• Arsenik,
• Kadmiyum,
• Nikel,
• Suda çözünmeyen madde,
• Tane büyüklüğü,

Tarımsal, teknik, laboratuvar, yem veya diğer kalite sınıfı

ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

HEPTAHİDRAT NEDİR?

“Heptahidrat” ifadesi, her bir Bakır Sülfat birimine bağlı yedi molekül kristal suyu bulunduğunu gösterir.

Kimyasal yapı:

CuSO₄·7H₂O

şeklindedir.

Kristal suyu ürünün:

• Molekül ağırlığını,
• Kilogram başına bakır miktarını,
• Isıtıldığındaki davranışını,

Çözünme ve kristallenme özelliklerini

etkiler.

Heptahidrat ürün, susuz veya pentahidrat Bakır Sülfatla aynı ağırlık üzerinden kullanılmamalıdır.

%22 ELEMENTEL BAKIR HESABI

Saf Bakır Sülfat Heptahidratın teorik elementel bakır oranı:

63,55 / 285,72 × 100 ≈ %22,2

şeklindedir.

Etikette %22 Cu bulunan ürün için teorik hesap:

Ürün miktarı × 0,22 = Elementel bakır miktarı

Örnekler:

• 1 kg ürün × 0,22 = 220 g elementel bakır
• 10 kg ürün × 0,22 = 2,20 kg elementel bakır
• 25 kg ürün × 0,22 = 5,50 kg elementel bakır

Bu hesap yalnız etiketteki %22 değerinin elementel bakır — Cu olarak bildirildiği durumda geçerlidir.

BAKIR ORANI İLE BAKIR SÜLFAT ORANI AYNI DEĞİLDİR

Aşağıdaki ifadeler aynı anlama gelmez:

• %22 Cu
• %22 Bakır Sülfat
• %22 CuSO₄
• %22 CuSO₄·7H₂O
• %22’lik Bakır Sülfat çözeltisi
• “%22 Cu” ürünün elementel bakır miktarını ifade eder.

“%22 Bakır Sülfat” ise karışımın yalnız %22’sinin ilgili Bakır Sülfat bileşiğinden oluştuğunu gösterebilir.

Formülasyon ve uygulama hesabında hangi değerin bildirildiği açık biçimde ayrılmalıdır.

SUSUZ, PENTAHİDRAT VE HEPTAHİDRAT FARKI

Susuz Bakır Sülfat

Formül: CuSO₄

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 159,61 g/mol

Teorik elementel bakır: Yaklaşık %39,8

Kristal suyu içermez.

Bakır Sülfat Pentahidrat

Formül: CuSO₄·5H₂O

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 249,68 g/mol

Teorik elementel bakır: Yaklaşık %25,45

Ticarette en yaygın görülen mavi kristalli biçimlerden biridir.

Bakır Sülfat Heptahidrat

Formül: CuSO₄·7H₂O

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 285,72 g/mol

Teorik elementel bakır: Yaklaşık %22,2

Pentahidrata göre daha fazla kristal suyu içerir.

Bu ürünler:

• Aynı molekül ağırlığına,
• Aynı bakır oranına,

Aynı dozaj değerine

sahip değildir.

FİZİKSEL ÖZELLİKLER

Bakır Sülfat Heptahidrat genellikle:

• Mavi,
• Koyu mavi,
• Kristal,
• Granül,

Kristal toz

görünümünde olabilir.

Ürünün görünümü:

• Kristal büyüklüğüne,
• Nem miktarına,
• Kurutma koşullarına,
• Safsızlıklara,

Depolama şartlarına

göre değişebilir.

Soluklaşmış, beyazlaşmış veya açık renkli bölgeler:

• Kristal suyu kaybını,
• Yüzey kurumasını,
• Kısmi susuzlaşmayı,

Başka hidrat biçimlerinin oluşumunu

gösterebilir.

Kimlik ve saflık yalnız renge bakılarak belirlenmemelidir.

SUDA ÇÖZÜNÜRLÜK

Bakır Sülfat Heptahidrat suda çözünerek bakır ve sülfat iyonları içeren mavi bir çözelti oluşturur.

Çözünme davranışı:

• Su sıcaklığına,
• Kristal büyüklüğüne,
• Karıştırma hızına,
• Çözeltideki diğer tuzlara,

Hedef konsantrasyona

bağlıdır.

Sıcaklık yükseldikçe çözünme hızı ve çözünebilecek ürün miktarı artabilir.

Yoğun çözelti soğuduğunda yeniden kristallenme meydana gelebilir.

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA

Bakır Sülfat çözeltisi hazırlanırken:

• Kimyasala dayanıklı, temiz bir kap seçilir.
• Gerekli miktarda su kaba alınır.
• Karıştırma başlatılır.
• Bakır Sülfat suya küçük porsiyonlar halinde eklenir.
• Ürün tamamen çözünene kadar karıştırılır.
• Çözeltinin sıcaklığı, pH’sı ve görünümü kontrol edilir.
• Gerekirse çözünmeyen maddeler filtre edilir.
• Hazırlanan çözelti açıkça etiketlenir.
• Kuru ürün üzerine az miktarda su dökülmesi:

• Yoğun yerel çözelti,
• Topaklanma,
• Sıçrama,

Ekipman yüzeyinde korozyon

oluşturabilir.

Bu nedenle ürün kontrollü biçimde suya eklenmelidir.

YOĞUN ÇÖZELTİLER

Yoğun Bakır Sülfat çözeltisi hazırlanırken:

• Çözünme sıcaklığı,
• Soğumada kristallenme,
• Pompa ve vana malzemesi,
• Tortu oluşumu,

Çözeltinin yoğunluğu

dikkate alınmalıdır.

Yoğun çözelti karbon çeliği, galvanizli çelik veya uygun olmayan metal kaplarda uzun süre bekletilmemelidir.

pH VE ASİTLİK

Bakır Sülfat çözeltisi genellikle asidik karakter gösterir.

Çözeltinin pH’sı:

• Konsantrasyona,
• Suyun alkalinitesine,
• Serbest asit miktarına,

Diğer çözünmüş tuzlara

bağlıdır.

Düşük pH:

• Serbest bakır iyonu miktarını artırabilir.
• Bitkide fitotoksisite riskini yükseltebilir.
• Metal ekipmanda korozyonu hızlandırabilir.
• Bazı tank karışımlarını bozabilir.

TARIMSAL KULLANIM

Bakır bitkiler için gerekli bir mikro besin elementidir.

Bitkilerde bakır genel olarak:

• Enzim faaliyetleri,
• Fotosentez,
• Solunum,
• Lignin oluşumu,
• Protein ve karbonhidrat metabolizması,

Polen ve tohum gelişimi

gibi süreçlerde rol oynar.

Bitkilerin bakır ihtiyacı çok düşüktür.

Bu nedenle Bakır Sülfat:

• Göz kararı uygulanmamalıdır.
• Makro gübre gibi kilogramlarla dozlanmamalıdır.
• Toprak ve yaprak analizi olmadan tekrarlanmamalıdır.
• Etiketteki gerçek elementel Cu oranına göre hesaplanmalıdır.

BAKIR EKSİKLİĞİ

Bakır eksikliği bitki türüne göre:

• Genç yapraklarda soluklaşma,
• Yaprak uçlarında kuruma,
• Sürgün gelişiminde zayıflama,
• Gövde ve dallarda güçsüzlük,
• Tahıllarda başak oluşumunun bozulması,
• Tohum bağlamada azalma,

Meyve kalitesinde düşüş

gibi belirtiler oluşturabilir.

Eksiklik riski özellikle:

• Yüksek organik maddeli topraklarda,
• Turbalı topraklarda,
• Kumlu topraklarda,
• Yüksek pH’lı alanlarda,

Fazla fosfor uygulanan topraklarda

artabilir.

Ancak yalnız görsel belirtiye dayanarak bakır uygulaması yapılmamalıdır.

BAKIR TOKSİSİTESİ

Aşırı bakır:

• Kök gelişimini baskılayabilir.
• Köklerde kararma oluşturabilir.
• Demir ve çinko alımını etkileyebilir.
• Yapraklarda yanık ve nekroz oluşturabilir.
• Bitki gelişimini durdurabilir.
• Toprak mikroorganizmalarını olumsuz etkileyebilir.
• Toprakta uzun süre birikebilir.
• Bakır çevrede parçalanan bir element değildir.
• Tekrarlanan yüksek doz uygulamalar toprakta kalıcı bakır birikimine neden olabilir.

TOPRAKTAN UYGULAMA

Topraktan uygulama miktarı:

• Toprak analizindeki bakır,
• Toprak pH’sı,
• Organik madde,
• Kil miktarı,
• Bitki türü,
• Önceki bakır uygulamaları,
• Sulama suyu,

Ürünün gerçek Cu oranı

üzerinden belirlenmelidir.

25 kg’lık ambalajın tamamı tek araziye ait standart uygulama dozu değildir.

Doz hesabı:

• Gram Cu/dekar,
• Gram Cu/hektar,

Kilogram formüle gübre başına Cu

üzerinden yapılmalıdır.

YAPRAKTAN UYGULAMA

Bakır Sülfat uygun tarımsal formülasyonlarda yapraktan mikro besin kaynağı olarak kullanılabilir.

Ham veya yüksek konsantrasyonlu Bakır Sülfat çözeltisi:

• Yaprak yanığı,
• Meyvede leke,
• Çiçek hasarı,
• Genç sürgünlerde nekroz,

Kalıcı bakır kalıntısı

oluşturabilir.

Yapraktan uygulamada:

• Elementel bakır oranı,
• Hedef konsantrasyon,
• Su hacmi,
• Çözelti pH’sı,
• Hava sıcaklığı,
• Bitki türü,
• Gelişim dönemi,

Çeşit hassasiyeti

dikkate alınmalıdır.

DAMLAMA VE FERTİGASYON

Bakır Sülfat yalnız fertigasyona uygun tarımsal ürünlerde ve düşük, kontrollü dozlarda kullanılmalıdır.

Damlama sisteminde:

• Fosfatlarla çökelme,
• Karbonatlarla çökelme,
• Bakır Hidroksit oluşumu,
• Metal yüzeylerde korozyon,

Hatlarda birikme

meydana gelebilir.

Uygulama öncesinde:

• Ürün ayrı tankta çözündürülür.
• Su pH’sı ve bikarbonatı kontrol edilir.
• Küçük ölçekli çökelme testi yapılır.
• Çözelti filtre edilir.
• Sistem uygulamadan sonra temiz suyla yıkanır.

FOSFATLI GÜBRELERLE UYUM

Bakır iyonları fosfatlarla düşük çözünürlüklü bileşikler oluşturabilir.

Bakır Sülfat yoğun stok çözeltide:

• Monopotasyum Fosfat,
• Monoamonyum Fosfat,
• Diamonyum Fosfat,

Fosforik Asit nötralizasyon ürünleri

ile karıştırıldığında çökelti meydana gelebilir.

Bu durum:

• Bakırın bitkiye ulaşabilirliğini azaltabilir.
• Filtre ve damlatıcıları tıkayabilir.
• Tank tabanında mavi veya yeşilimsi tortu oluşturabilir.

KALSİYUMLU ÜRÜNLERLE UYUM

Kalsiyum içeren yoğun çözeltilerde sülfat nedeniyle Kalsiyum Sülfat çökelmesi oluşabilir.

Özellikle:

• Kalsiyum Nitrat,
• Kalsiyum Klorür,

Sert sulama suyu

ile yoğun stok karışımında uyumluluk testi yapılmalıdır.

KARBONAT VE BİKARBONATLARLA UYUM

Bakır Sülfat:

• Sodyum Karbonat,
• Potasyum Karbonat,
• Sodyum Bikarbonat,

Yüksek bikarbonatlı su

ile temas ettiğinde bakır karbonat veya bazik bakır bileşikleri oluşturabilir.

Sonuç olarak:

• Bulanıklık,
• Mavi-yeşil çökelti,
• Tank tortusu,

Damlatıcı tıkanması

meydana gelebilir.

ALKALİ MADDELERLE TEMAS

Bakır Sülfat:

• Sodyum Hidroksit,
• Potasyum Hidroksit,
• Kireç,
• Amonyak,

Karbonatlar

ile reaksiyona girebilir.

Oluşabilecek ürünler:

• Bakır Hidroksit,
• Bazik bakır tuzları,
• Bakır Karbonat türleri,

Bakır-amonyak kompleksleri

olabilir.

Reaksiyon sırasında çökelme, renk değişimi ve ısı oluşabilir.

BORDO BULAMACI

Bordo bulamacı genel olarak Bakır Sülfat ve kirecin belirli oran ve yöntemle hazırlanmasıyla elde edilen bakırlı bir bitki koruma karışımıdır.

Ham Bakır Sülfat:

• Tek başına Bordo bulamacı değildir.
• Kullanıma hazır fungisit değildir.
• Kireçle göz kararı karıştırılmamalıdır.
• Bitki, hastalık ve doz talimatı olmadan uygulanmamalıdır.

Yanlış hazırlanmış karışım:

• Aşırı asidik kalabilir.
• Bitkiyi yakabilir.
• Püskürtme ekipmanını tıkayabilir.
• Toprakta ve çevrede bakır birikimine neden olabilir.

BİTKİ KORUMA KULLANIMI SINIRI

Bakır Sülfat bazı ruhsatlı:

• Fungisit,
• Bakterisit,

Algisit

ürünlerin hammaddesi olabilir.

Ancak ham Bakır Sülfat:

• Ruhsatlı fungisit değildir.
• Kullanıma hazır bakterisit değildir.
• Kullanıma hazır algisit değildir.
• Doğrudan pestisit olarak uygulanmamalıdır.

Tarımsal hastalık mücadelesinde yalnız ilgili bitki ve hastalık için ruhsatlandırılmış nihai ürünler kullanılmalıdır.

GÜBRE STATÜSÜ

Bakır Sülfat bakır kaynağıdır; ancak her teknik Bakır Sülfat ürünü doğrudan gübre değildir.

Tarımsal kullanım için:

• Tarımsal kalite sınıfı,
• Suda çözünür bakır oranı,
• İlgili mevzuat ve tescil bilgileri,
• Ağır metal değerleri,

Etiket kullanım dozu

esas alınmalıdır.

Teknik veya laboratuvar kalite ürün doğrudan gübre adıyla uygulanmamalıdır.

TARIMSAL TANK KARIŞIMI

Tank karışımı öncesinde:

• Ürün etiketleri kontrol edilir.
• Küçük ölçekli kavanoz testi yapılır.
• Karışım sırası belirlenir.

pH ölçülür.

Çökelme, köpürme ve sıcaklık değişimi izlenir.

Karışım filtreden geçirilir.

Küçük bir alanda bitki uyumluluğu değerlendirilir.

Özellikle:

• Fosfatlı gübreler,
• Kalsiyumlu ürünler,
• Karbonatlar,
• Kuvvetli alkaliler,
• Humik maddeler,

Pestisit formülasyonları

ile dikkatli olunmalıdır.

HAYVAN VE YEM KULLANIMI

Bakır hayvanlar için gerekli bir iz elementtir; ancak ihtiyaç miktarı hayvan türüne ve rasyona göre değişir.

Fazla bakır:

Karaciğerde birikebilir.

Zehirlenmeye neden olabilir.

• Kan hücrelerinin parçalanmasına,
• Sarılığa,
• Böbrek hasarına,

Ölüme

yol açabilir.

Özellikle koyunlar bakır fazlalığına karşı hassas olabilir.

Teknik veya tarımsal kalite Bakır Sülfat:

• Hayvan yemine katılmamalıdır.
• Yalama taşına eklenmemelidir.
• Hayvan içme suyuna konulmamalıdır.
• Veteriner ürünü olarak kullanılmamalıdır.

Yalnız yem sınıfı, mevzuata uygun ve uzman tarafından hesaplanmış ürünler yem üretiminde kullanılabilir.

HAVUZ VE SU UYGULAMALARI

Bakır Sülfat bazı profesyonel su ve alg kontrol sistemlerinde kullanılabilse de ham ürün:

• Ev tipi havuza göz kararı dökülmemelidir.
• İçme suyuna eklenmemelidir.
• Balık bulunan göletlerde kontrolsüz kullanılmamalıdır.
• Akvaryuma eklenmemelidir.
• Sulama kanallarında ruhsatsız kullanılmamalıdır.

Bakır iyonları:

• Balıklar,
• Kabuklular,
• Sucul omurgasızlar,
• Algler,

Su bitkileri

için düşük konsantrasyonlarda dahi toksik olabilir.

METAL KAPLAMA

Teknik kalite Bakır Sülfat uygun elektrolitik kaplama banyolarında bakır iyonu kaynağı olarak kullanılabilir.

Başlıca uygulamalar:

• Asidik bakır kaplama,
• Elektroliz,
• Elektroform,
• Baskılı devre üretimi,

Metal yüzey kaplamadır.

Kaplama banyosunda:

• Bakır Sülfat konsantrasyonu,
• Sülfürik Asit,
• Klorür,
• Organik parlatıcılar,
• Sıcaklık,

Akım yoğunluğu

kontrol edilmelidir.

Tarımsal kalite ürün kaplama banyosunda otomatik olarak uygun değildir.

DEMİR VE ÇELİKLE TEMAS

Bakır Sülfat çözeltisi demir veya çelikle temas ettiğinde yer değiştirme reaksiyonu meydana gelebilir:

Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu

Bu işlemde:

• Demir çözünür.
• Metalik bakır yüzeye çöker.
• Ekipman korozyona uğrar.
• Çözeltinin bileşimi değişir.
• Bakır Sülfat çözeltisi karbon çeliği kaplarda uzun süre saklanmamalıdır.

ALÜMİNYUM, ÇİNKO VE GALVANİZLE TEMAS

Bakır Sülfat çözeltisi:

• Alüminyum,
• Çinko,
• Galvanizli çelik,

Magnezyum

gibi aktif metallerle reaksiyona girebilir.

Temas:

• Hızlı korozyon,
• Metalik bakır çökelmesi,
• Isı,

Yüzey bozulması

oluşturabilir.

Galvanizli ekipman ve kaplar kullanılmamalıdır.

UYGUN EKİPMAN MALZEMELERİ

Uyumluluk konsantrasyon, sıcaklık ve kullanım süresine bağlıdır.

Uygun sistemlerde:

• Belirli kimyasala dayanıklı plastikler,
• Cam,
• Kauçuk kaplı ekipman,

Uygun paslanmaz çelik sınıfları

değerlendirilebilir.

Ekipman malzemesi proses koşullarına göre seçilmelidir.

LABORATUVAR KULLANIMI

Laboratuvar kalite Bakır Sülfat:

• Analitik reaktif,
• Elektrokimya bileşeni,
• Kristal büyütme,
• Protein analizleri,
• Kimyasal sentez,

Standart çözelti hazırlama

amacıyla kullanılabilir.

Teknik veya tarımsal kalite ürün:

• Analitik saflık,
• Ağır metal,
• Nem,

Hidrat biçimi

bakımından laboratuvar gereksinimini karşılamayabilir.

KRİSTAL BÜYÜTME

Bakır Sülfat sulu çözeltiden mavi kristaller halinde kristallendirilebilir.

Ancak bu işlem:

• Çocuk oyuncağı olarak değerlendirilmemeli,
• Yiyecek kabında yapılmamalı,
• Kristallere çıplak elle temas edilmemeli,

Oluşan çözelti lavaboya dökülmemelidir.

Kristaller gıda, şeker veya dekoratif tüketim ürünü değildir.

PİGMENT, SERAMİK VE CAM

Bakır Sülfat:

• Bakır pigmentlerinin,
• Seramik renk vericilerin,
• Cam ve sır bileşenlerinin,

Diğer bakır tuzlarının

üretiminde bakır kaynağı olarak kullanılabilir.

Yüksek sıcaklıkta bakır bileşikleri farklı oksidasyon durumları ve renkler oluşturabilir.

Renk sonucu:

• Fırın atmosferine,
• Sıcaklığa,
• Sır bileşimine,

Bakır miktarına

bağlıdır.

MADENCİLİK

Bakır Sülfat bazı cevher zenginleştirme proseslerinde aktivatör olarak kullanılabilir.

Özellikle flotasyon sistemlerinde:

• Cevher türü,
• pH,
• Sülfür minerali,
• Toplayıcı,
• Bastırıcı,

Bakır Sülfat dozu

performansı belirler.

Madencilik atıkları yüksek metal içerebileceğinden çevreye kontrolsüz verilmemelidir.

SAĞLIK VE GÜVENLİK

Bakır Sülfat hidratları:

• Yutulduğunda zararlı olabilir.
• Ciddi göz hasarı oluşturabilir.
• Cilt ve solunum yollarında tahrişe neden olabilir.
• Sucul yaşam için çok toksik olabilir.
• Uzun süreli çevresel etki oluşturabilir.

Kesin tehlike piktogramları ve ifadeleri ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

YUTMA TEHLİKESİ

Bakır Sülfat yutulmamalıdır.

Yutulması:

• Ağız ve boğazda yanma,
• Metalik tat,
• Bulantı,
• Kusma,
• Karın ağrısı,
• İshal,
• Baş ağrısı,

Sistemik zehirlenme

oluşturabilir.

Yüksek miktarda maruziyet:

• Karaciğer,
• Böbrek,

Kan sistemi

üzerinde ciddi etkilere yol açabilir.

GÖZLE TEMAS

Bakır Sülfat tozu veya çözeltisi:

• Şiddetli yanma,
• Kızarıklık,
• Sulanma,
• Kornea hasarı,

Ciddi göz hasarı

oluşturabilir.

Kimyasal sıçrama gözlüğü kullanılmalıdır.

Sıçrama riski bulunan işlemlerde yüz siperi de takılmalıdır.

CİLTLE TEMAS

Cilt teması:

• Tahriş,
• Kızarıklık,
• Kuruluk,

Mavi veya yeşilimsi lekelenme

oluşturabilir.

Kesik, çatlak veya hasarlı ciltte maruziyet riski daha yüksektir.

Kirlenmiş kıyafetler derhal çıkarılmalıdır.

SOLUNUM

Tozun solunması:

• Burun ve boğazda tahriş,
• Öksürük,
• Boğaz ağrısı,

Solunum rahatsızlığı

oluşturabilir.

Torba açma, boşaltma ve tartım alanlarında lokal toz emişi kullanılmalıdır.

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM

Ürünle çalışırken:

• Kimyasala dayanıklı uygun eldiven,
• Tam kapalı kimyasal sıçrama gözlüğü,
• Sıçrama riskinde yüz siperi,
• Uzun kollu kimyasal koruyucu kıyafet,
• Kapalı ve dayanıklı iş ayakkabısı,

Toz oluşumunda uygun partikül solunum koruyucusu

kullanılmalıdır.

Çalışma alanında:

• Göz yıkama ünitesi,
• Acil duş,
• Lokal toz emişi,
• Temiz su,

Döküntü toplama ekipmanı

bulunmalıdır.

HİJYEN KURALLARI

Ürünle çalışırken:

• Yemek yenmemeli,
• İçecek tüketilmemeli,
• Sigara içilmemeli,

Kirli eldivenle yüze dokunulmamalıdır.

Çalışma sonrasında:

• Eller,
• Yüz,

Maruz kalan cilt bölgeleri

iyice yıkanmalıdır.

Kirlenmiş iş kıyafetleri çalışma alanı dışında kullanılmamalıdır.

İLK YARDIM

Gözle Temas

Gözler ovuşturulmamalıdır.

Göz kapakları açık tutularak en az 15 dakika bol temiz suyla yıkanmalıdır.

Kontakt lens varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarılmalıdır.

Durulama sürdürülmelidir.

Gecikmeden tıbbi yardım alınmalıdır.

Ciltle Temas

Kirlenmiş kıyafet ve ayakkabılar çıkarılmalıdır.

Cilt bol su ve sabunla iyice yıkanmalıdır.

Tahriş veya renklenme sürerse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Soluma

Kişi temiz havaya çıkarılmalıdır.

Rahat nefes alabileceği konumda tutulmalıdır.

Öksürük veya solunum güçlüğü sürerse tıbbi yardım alınmalıdır.

Yutma

Ağız suyla çalkalanmalıdır.

Kişi kusturulmamalıdır.

Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir.

Derhal tıbbi yardım veya zehir danışma hizmeti alınmalıdır.

Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.

DÖKÜLME VE SAÇILMA

Kuru Ürün

Alan gereksiz personelden boşaltılmalıdır.

Uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.

Toz oluşması önlenmelidir.

Basınçlı hava kullanılmamalıdır.

Ürün uygun vakum veya dikkatli mekanik yöntemle toplanmalıdır.

Toplanan madde kapalı ve etiketli kaba alınmalıdır.

Kirlenmiş ürün ana ambalaja geri konulmamalıdır.

Su kaynaklarına ulaşması kesinlikle engellenmelidir.

Çözelti

Döküntü çevrelenmelidir.

Kanalizasyon kapakları korunmalıdır.

Uygun inert emici kullanılmalıdır.

Toplanan atık metal içermeyen uyumlu kaba alınmalıdır.

Temizlik suyunun çevreye yayılması önlenmelidir.

Bakır içeren döküntü normal temizlik suyu gibi lavaboya verilmemelidir.

YANGIN DURUMU

Bakır Sülfat yanıcı değildir.

Ancak yangın ortamında yüksek sıcaklık etkisiyle:

• Kükürt oksitleri,
• Bakır oksitleri,

Zararlı metal dumanları

oluşabilir.

Yangında:

• Çevrede yanan maddeye uygun söndürücü kullanılmalıdır.
• Ambalajlar güvenli mesafeden soğutulmalıdır.
• Duman solunmamalıdır.
• Müdahale personeli bağımsız solunum cihazı kullanmalıdır.
• Söndürme suyu çevreye verilmemelidir.

ISIL DAVRANIŞ

Bakır Sülfat Heptahidrat ısıtıldığında kademeli olarak kristal suyunu kaybedebilir.

Renk:

• Maviden daha açık maviye,

Daha sonra beyazımsı veya gri yapıya

dönebilir.

Daha yüksek sıcaklıklarda Bakır Sülfat bozunarak:

• Bakır oksitleri,

Kükürt oksitleri

oluşturabilir.

Kapalı kapta ısıtılmamalıdır.

DEPOLAMA

Bakır Sülfat Heptahidrat:

• Orijinal ve sağlam ambalajında,
• Kuru ve serin yerde,
• Nemden korunarak,
• Doğrudan güneş ışığından uzakta,
• Gıda ve yemlerden ayrı,
• Reaktif metallerden uzak,
• Kuvvetli alkalilerden ayrı,
• Çocukların ve yetkisiz kişilerin erişemeyeceği yerde,

Palet üzerinde

saklanmalıdır.

Tarımsal, teknik, laboratuvar ve yem kalite ürünler fiziksel olarak birbirinden ayrılmalıdır.

NEM VE KRİSTAL YAPISI

Bakır Sülfat Heptahidrat çevre koşullarına bağlı olarak:

• Nem alabilir,
• Kristal suyu kaybedebilir,
• Topaklanabilir,
• Kristal yapısı değişebilir,

Renk farklılığı gösterebilir.

Ambalaj açık bırakılmamalıdır.

Islak kepçe veya ekipman ambalaj içine sokulmamalıdır.

AMBALAJ VE TAŞIMA

25 kg ambalaj:

• Kuru ve kapalı araçta taşınmalıdır.
• Yağmurdan korunmalıdır.
• Torbanın delinmesi ve yırtılması önlenmelidir.
• Gıda ve yemlerden ayrı tutulmalıdır.
• Çevreye dökülmesi önlenmelidir.
• Hasarlı torba uyumlu ikinci ambalaja alınmalıdır.
• Ürün etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.

Kesin taşıma sınıfı, UN numarası, ambalaj grubu ve çevresel tehlike işaretleri ürünün güncel ambalaj etiketi ve taşıma belgelerinde yer almaktadır.

ÇEVRESEL TEHLİKE

Bakır Sülfat sucul yaşam için ciddi risk oluşturabilir.

Kontrolsüz salım:

• Balıklar,
• Kabuklular,
• Sucul omurgasızlar,
• Algler,
• Su bitkileri,

Toprak mikroorganizmaları

üzerinde toksik etki oluşturabilir.

Bakır çevrede element olarak parçalanmaz.

Toprakta, çamurda ve sedimentte birikebilir.

Ürün:

• Kanalizasyona,
• Dereye,
• Göle,
• Balık havuzuna,
• Sulama kanalına,
• Yer altı suyuna,

Toprağa

kontrolsüz biçimde verilmemelidir.

TARIMSAL ÇEVRE RİSKİ

Kontrolsüz ve tekrarlanan yüksek dozlar:

• Toprakta bakır birikimine,
• Faydalı mikroorganizma faaliyetinin azalmasına,
• Kök gelişiminin baskılanmasına,
• Su kaynaklarının kirlenmesine,

Sucul canlılarda toksisiteye

neden olabilir.

Bakır uygulamalarında yalnız o sezonun değil, önceki yıllardaki toplam bakır kullanımı da değerlendirilmelidir.

ATIK YÖNETİMİ

Bakır Sülfat atığı:

• Metal içeren tehlikeli atık olarak değerlendirilmelidir.
• Kapalı ve kimyasal olarak uyumlu kapta toplanmalıdır.
• Kabın üzerinde ürün adı ve tehlikesi belirtilmelidir.
• Evsel atıkla karıştırılmamalıdır.
• Lavaboya veya kanalizasyona dökülmemelidir.
• Yetkili atık yönetim sistemi üzerinden uzaklaştırılmalıdır.
• Kirlenmiş ambalajlar tamamen temizlenmeden başka amaçla kullanılmamalıdır.

GIDA KULLANIMI SINIRI

Bakır Sülfat:

• Genel amaçlı gıda katkısı değildir.
• Gıdaya koruyucu olarak eklenmemelidir.
• Meyve ve sebzeye yıkama kimyasalı olarak kullanılmamalıdır.
• İçme suyuna katılmamalıdır.
• Gıda kabında saklanmamalıdır.
• Teknik veya tarımsal kalite ürün insan tüketimine uygun değildir.

YEM KULLANIMI SINIRI

Bakır gerekli bir iz element olsa da teknik veya tarımsal kalite Bakır Sülfat:

• Hayvan yemine katılmamalıdır.
• Hayvan içme suyuna eklenmemelidir.
• Yalama taşı veya mineral karışımına konulmamalıdır.
• Veteriner tedavisinde kullanılmamalıdır.

Yem uygulamasında yalnız:

• Yem sınıfı,
• Mevzuata uygun,
• Hayvan türüne göre hesaplanmış,

Kullanım dozu tanımlanmış

ürünler kullanılmalıdır.

FARMASÖTİK VE KOZMETİK KULLANIM SINIRI

Teknik veya tarımsal kalite Bakır Sülfat:

• İlaçta,
• Kozmetikte,
• Cilt ürününde,
• Saç ürününde,

Tıbbi üründe kullanılmamalıdır.

Ham ürün:

• Yaraya sürülmemeli,
• Deriye uygulanmamalı,
• Gözde kullanılmamalı,

Ağızdan alınmamalıdır.

EVSEL KULLANIM SINIRI

Bakır Sülfat:

• Ev temizleyicisi değildir.
• Lavabo açıcı değildir.
• Genel dezenfektan değildir.
• Çamaşır katkısı değildir.
• Evcil hayvan ilacı değildir.
• Çocuklar için güvenli kristal deneyi ürünü değildir.
• Ev içinde açıkta bırakılmamalıdır.

KULLANIM SINIRLARI

Ürün ambalajında kullanım amacı ve kalite sınıfı açıkça belirtilmediği sürece:

• Gıdaya veya içeceğe eklenmemelidir.
• Hayvan yemine katılmamalıdır.
• Hayvan içme suyuna eklenmemelidir.
• İçme suyunda kullanılmamalıdır.
• Havuz ve gölete göz kararı dökülmemelidir.
• İlaç veya kozmetik üretiminde kullanılmamalıdır.
• Ruhsatlı fungisit yerine kullanılmamalıdır.
• Bordo bulamacı adıyla doğrudan uygulanmamalıdır.
• Gübre olarak göz kararı toprağa verilmemelidir.
• Yaprak üzerine ölçüsüz püskürtülmemelidir.
• Damlama sistemine uyumluluk testi olmadan verilmemelidir.
• Fosfatlı, kalsiyumlu ve karbonatlı stok çözeltilerle kontrolsüz karıştırılmamalıdır.
• Çelik, alüminyum, çinko veya galvanizli kapta saklanmamalıdır.
• Kanalizasyon veya su kaynaklarına dökülmemelidir.
• Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
• Çocukların ve yetkisiz kişilerin erişimine bırakılmamalıdır.

Teknik, tarımsal, laboratuvar, yem ve diğer kalite sınıfları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME

Aşağıdaki ürünler aynı değildir:

• Susuz Bakır Sülfat,
• Bakır Sülfat Monohidrat,
• Bakır Sülfat Pentahidrat,
• Bakır Sülfat Heptahidrat,
• %22 elementel bakır içeren ürün,
• %22 Bakır Sülfat içeren karışım,
• Bakır Oksit,
• Bakır Oksiklorür,
• Bakır Hidroksit,
• Bazik Bakır Sülfat,
• Şelatlı bakır,
• Bordo bulamacı,
• Hazır bakırlı gübre,
• Ruhsatlı bakırlı fungisit,

Yem sınıfı Bakır Sülfat.

Saf Bakır Sülfat Heptahidrat teorik olarak yaklaşık %22,2 elementel bakır içerir.

Ürüne ait kesin:

• Elementel bakır oranı,
• Suda çözünür bakır,
• Bakır Sülfat oranı,
• Kristal suyu,
• Nem,
• Serbest asitlik,
• Sülfat,
• Demir,
• Kurşun,
• Arsenik,
• Kadmiyum,
• Nikel,
• Suda çözünmeyen madde,
• Tane büyüklüğü,
• Teknik, tarımsal, laboratuvar, yem veya diğer kalite sınıfı,

Kullanım, depolama ve taşıma koşulları

ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

Bakır Sülfat Heptahidrat; tarım, metal kaplama, kimyasal üretim, laboratuvar, seramik ve madencilik uygulamalarında kullanılabilen yüksek konsantrasyonlu bir bakır kaynağıdır.

Ürün yutulduğunda zararlı olabilir, gözlerde ciddi hasara yol açabilir ve sucul yaşam için güçlü, uzun süreli çevresel risk oluşturabilir.

Tarımsal kullanım miktarı yalnız ürün kilogramına göre değil; güncel etikette belirtilen gerçek elementel bakır oranı, toprak ve yaprak analizi, bitki türü, pH, önceki bakır uygulamaları, sulama suyu ve ilgili tarımsal ürün etiketine göre belirlenmelidir.

Son Kullanım ve Sorumluluk Çerçevesi

Ticari ve teknik not: Ürünün belirli bir üretim reçetesine, ekipmana, bitkiye veya saha koşuluna uygunluğu kullanıcı işletmenin kendi proses, analiz ve uygulama şartları içinde değerlendirilmelidir. Seri üretim veya geniş alan uygulaması öncesinde uygun ölçekte kontrol yapılması tavsiye edilir.