Askorbik Asit E300

ASKORBİK ASİT – E300

Ambalaj: 25 KG | Profesyonel ürün ve güvenli kullanım dosyası

HANZADE TARIM

Bu belge kimler için hazırlandı?

Ürün Bilgileri ve Kullanım Rehberi

L-Askorbik Asit / C Vitamini

Gıda Üretiminde Kullanılan Güçlü Antioksidan

Askorbik asit; diğer adıyla L-askorbik asit veya C vitamini, gıda üretiminde başta antioksidan olmak üzere çeşitli teknolojik amaçlarla kullanılan organik bir bileşiktir.

Gıda katkı maddesi sınıflandırmasında E300, uluslararası INS sisteminde ise INS 300 olarak tanımlanır. Temel teknolojik fonksiyonu, oksidasyon reaksiyonlarını sınırlandırmaya yardımcı olmaktır. Bu özelliği sayesinde uygun ürünlerde renk, tat, aroma ve genel ürün kalitesinin korunmasına katkı sağlayabilir.

Ürünün E300 veya gıda sınıfında kullanılabilmesi, teslim edilen ürünün gıda sınıfında olmasına ve ilgili saflık kriterlerini karşılamasına bağlıdır.

Ürün Özellikleri

Kimyasal adı: L-Askorbik Asit

Yaygın adı: C Vitamini

Gıda katkı kodu: E300

INS numarası: 300

CAS numarası: 50-81-7

Kimyasal formülü: C₆H₈O₆

Temel fonksiyonu: Antioksidan

Fiziksel formu: Genellikle beyaz veya beyaza yakın kristal toz

Kesin renk, görünüm, saflık, nem, kül, ağır metal ve diğer teknik değerler için teslim edilen ambalaj üzerindeki güncel üretici etiketi ile ürüne ait teknik ve güvenlik bilgileri esas alınmalıdır.

Başlıca Kullanım Alanları

Gıda Üretimi

Askorbik asit, uygun gıda kategorilerinde oksidasyonu sınırlandırmak ve ürünün teknolojik özelliklerini korumaya yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.

Başlıca kullanım amaçları şunlardır:

Oksidatif renk değişimlerinin azaltılmasına yardımcı olmak,

Tat ve aroma kayıplarının sınırlandırılmasına katkı sağlamak,

Ürünün oksijene karşı dayanıklılığını desteklemek,

Bazı ürünlerde işleme ve depolama kararlılığını artırmaya yardımcı olmak,

Uygun formülasyonlarda besin öğesi zenginleştirmesi amacıyla kullanılmak.

Askorbik asit her üründe tek başına koruyucu madde işlevi görmez. Mikrobiyolojik güvenlik; uygun üretim, ısıl işlem, hijyen, ambalajlama, soğuk zincir ve diğer koruma yöntemleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Meyve ve Sebze Ürünleri

Kesilmiş veya işlenmiş meyve ve sebzelerde oksidasyona bağlı renk değişimlerinin sınırlandırılmasına yardımcı olabilir.

Uygulama sonucu;

• Ürünün çeşidine
• Kesim ve işleme yöntemine
• Enzim aktivitesine
• Oksijenle temas süresine
• Uygulama konsantrasyonuna

Sıcaklık ve depolama koşullarına

bağlı olarak değişir.

Meyve Suları ve İçecekler

Meyve suyu, meyveli içecek ve benzeri ürünlerde oksidasyona bağlı tat, aroma ve renk değişimlerinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Ancak oksijen geçirgenliği yüksek ambalaj, uygun olmayan dolum, yüksek sıcaklık, ışık ve uzun depolama süresi askorbik asit kaybını hızlandırabilir. Kullanım miktarı yalnızca başlangıç reçetesine göre değil, ürünün hedef raf ömrü boyunca yapılacak stabilite analizleriyle belirlenmelidir.

Konserve ve İşlenmiş Gıdalar

Konserve, sos, püre ve benzeri işlenmiş ürünlerde formülasyona bağlı olarak antioksidan amaçla kullanılabilir.

Askorbik asit kullanılması;

• Isıl işlem gerekliliğini ortadan kaldırmaz
• Hijyen kurallarının yerine geçmez
• Mikrobiyolojik güvenliği tek başına garanti etmez
• Uygun ambalaj ve depolama ihtiyacını kaldırmaz.

Et ve Et Ürünleri

İzin verilen ürün kategorilerinde ve yürürlükteki mevzuat sınırları içinde renk kararlılığı, oksidasyon kontrolü veya proses desteği amacıyla kullanılabilir.

Et ürünlerindeki uygulamalar ürün türüne ve katkı sistemine göre özel teknik bilgi gerektirir. Kullanım miktarı yetkili gıda mühendisi tarafından belirlenmelidir.

Unlu Mamuller ve Hamur Uygulamaları

Bazı unlu mamul ve ekmekçilik uygulamalarında hamurun işlenme özelliklerini desteklemek amacıyla kullanılabilir.

Bu kullanımda askorbik asidin etkisi yalnızca antioksidan davranışından ibaret değildir. Hamur sistemi içinde gerçekleşen reaksiyonlar; un kalitesine, enzimlere, yoğurma koşullarına ve proses süresine göre değişebilir.

Teknik ve Endüstriyel Uygulamalar

Askorbik asit, indirgeme özelliği ve redoks davranışı nedeniyle gıda dışındaki bazı teknik proseslerde de kullanılabilir.

Teknik uygulamalarda ürünün;

• Gıda sınıfı mı yoksa teknik sınıf mı olduğu
• Saflık ve safsızlık profili
• Proses ekipmanlarıyla uyumluluğu
• Hedef reaksiyon koşulları

Atık ve çevresel etkileri

ayrıca değerlendirilmelidir.

Gıda sınıfı ürünün teknik proseste kullanılabilir olması, teknik sınıf ürünün gıda üretiminde kullanılabileceği anlamına gelmez.

Gıda Sınıfı ve E300 Uygunluğu

Bir askorbik asit ürününün gıda üretiminde E300 olarak kullanılabilmesi için ambalaj üzerindeki güncel üretici etiketi ve ürüne ait kalite sınıfı aşağıdaki şartları açıkça karşılamalıdır:

• Teslim edilen ürünün gıda sınıfında olması
• E300 için geçerli saflık kriterlerini karşılaması
• İlgili saflık ve uygunluk değerlerini karşılaması
• İzlenebilirlik ve parti bilgilerinin mevcut olması
• Ağır metal ve diğer safsızlık sınırlarının uygun olması
• Ürünün yürürlükteki ulusal mevzuata uygun olması
• Kullanılacağı gıda kategorisinde E300 kullanımına izin verilmesi
• Varsa kategoriye özel maksimum kullanım miktarına uyulması.

Uluslararası FAO/JECFA spesifikasyonunda L-askorbik asit için kuru madde üzerinden en az %99 analiz değeri yer almaktadır. Ancak yalnızca saflık oranı yeterli değildir; diğer kimlik ve safsızlık kriterleri de değerlendirilmelidir.

Gıda sınıfında olduğu açıkça belirtilmeyen ürünler gıda üretiminde kullanılmamalıdır.

Kullanım Miktarı ve Dozaj

Askorbik asit için bütün ürünlerde geçerli tek bir standart kullanım dozu bulunmaz.

Gerekli miktar aşağıdaki değişkenlere göre belirlenir:

Gıda kategorisi,

Ürünün toplam bileşimi,

Başlangıçtaki çözünmüş oksijen miktarı,

Hedeflenen teknolojik etki,

Ürünün doğal askorbik asit içeriği,

pH değeri,

Isıl işlem koşulları,

Ambalajın ışık ve oksijen geçirgenliği,

Dolum yöntemi,

Depolama sıcaklığı,

Hedef raf ömrü,

İlgili mevzuat sınırları.

Dozaj hesabı yalnızca ürün ağırlığına göre ezbere yapılmamalıdır. Ticari üretimde laboratuvar denemeleri, pilot üretim, duyusal değerlendirme, kimyasal analiz ve raf ömrü testleri birlikte yürütülmelidir.

Kullanım miktarı gıda mühendisi veya ilgili teknik uzman tarafından yazılı reçete ve proses talimatıyla belirlenmelidir.

Çözündürme ve Üretime İlave

Askorbik asit üretime doğrudan toz olarak veya uygun bir ön çözelti hazırlanarak ilave edilebilir. Kullanılacak yöntem, üretim prosesi ve ürün yapısına göre belirlenmelidir.

Uygulama sırasında:

Temiz ve kuru ekipman kullanılmalıdır.

Kullanılan su, ürünün kalite şartlarına uygun olmalıdır.

Çözeltinin homojenliği sağlanmalıdır.

Uzun süre açıkta bekletilmemelidir.

Gereksiz hava teması önlenmelidir.

Isı ve ışığa maruz kalma en aza indirilmelidir.

Hazırlanan çözeltinin bekletme süresi teknik uzman tarafından belirlenmelidir.

Üretim reçetesinde belirtilen ilave sırasına uyulmalıdır.

Askorbik asit çözeltileri kuru toz ürüne kıyasla oksidasyona daha açık olabilir. Bu nedenle ön çözeltiler ihtiyaç kadar hazırlanmalı ve proses talimatına uygun sürede kullanılmalıdır.

pH Üzerindeki Etkisi

Askorbik asit asidik karakterli bir bileşiktir ve kullanıldığı ortamın pH değerini etkileyebilir. Ancak temel fonksiyonu güçlü veya genel amaçlı bir pH düzenleyici olmak değildir.

Ürünün pH üzerindeki etkisi;

• Kullanım miktarına
• Gıdanın tamponlama kapasitesine
• Diğer asit ve tuzlara
• Su miktarına

Başlangıç pH değerine

bağlıdır.

pH kontrolü gerekiyorsa ölçüm, kalibre edilmiş pH metreyle yapılmalı ve yalnızca teorik hesaplamaya güvenilmemelidir.

C Vitamini Kullanımı Hakkında

Askorbik asit kimyasal olarak C vitaminidir. Ancak nihai üründe kullanılacak beslenme ifadeleri, formülasyon ve yürürlükteki mevzuat esas alınarak belirlenir.

Nihai üründeki kullanım değerlendirilirken:

Nihai üründeki gerçek C vitamini miktarı,

Üretim ve depolama kayıpları,

Porsiyon miktarı,

Laboratuvar analizleri,

Yürürlükteki etiketleme ve beyan mevzuatı

birlikte değerlendirilmelidir.

Bu ürün, nihai tüketiciye doğrudan kullanım dozu verilmiş bir takviye edici gıda olarak sunulmamaktadır. Endüstriyel hammadde ile doğrudan tüketici ürünü birbirine karıştırılmamalıdır.

Güvenlik Uyarıları

Askorbik asit genel kullanım koşullarında ağır korozif kimyasallar sınıfında değerlendirilmez. Bununla birlikte toz formdaki ürünle çalışırken mesleki maruziyet ve hijyen tedbirlerine uyulmalıdır.

Toz oluşumu ve tozun havaya yayılması önlenmelidir.

Tozu solunmamalıdır.

Gözle doğrudan temastan kaçınılmalıdır.

Uzun süreli veya yoğun cilt temasından kaçınılmalıdır.

Ürün çalışma alanında yenmemeli, içilmemeli ve sigara kullanılmamalıdır.

İşlem sonrasında eller iyice yıkanmalıdır.

Dökülen ürün kayma ve tozlanma riski oluşturabileceğinden kontrollü şekilde temizlenmelidir.

Ürünün etiketi ve güncel Güvenlik Bilgi Formu okunmadan işlem yapılmamalıdır.

Kişisel Koruyucu Donanım

Yapılan işin miktarına ve toz oluşma riskine göre aşağıdaki ekipmanlar kullanılmalıdır:

Uygun kimyasal veya gıda proses eldiveni,

Yan korumalı iş güvenliği gözlüğü,

Tozlu işlemlerde uygun koruyucu iş kıyafeti,

Yeterli havalandırmanın sağlanamadığı ve toz maruziyeti bulunan işlemlerde risk değerlendirmesine uygun partikül solunum koruyucusu.

Sıradan bez veya cerrahi maskeler endüstriyel toz kontrolü için otomatik olarak yeterli kabul edilmemelidir. Koruyucu seçimi iş güvenliği uzmanı ve Güvenlik Bilgi Formu esas alınarak yapılmalıdır.

Mümkün olan işlemlerde kişisel koruyucu donanımdan önce kapalı aktarım, lokal emiş ve uygun genel havalandırma gibi mühendislik kontrolleri uygulanmalıdır.

İlk Yardım

Gözle Temas

Gözleri ovuşturmayın. Göz kapaklarını açık tutarak birkaç dakika boyunca bol temiz suyla dikkatlice yıkayın. Varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş, kızarıklık, ağrı veya görme problemi devam ederse sağlık kuruluşuna başvurun.

Ciltle Temas

Kirlenmiş giysileri çıkarın. Temas eden bölgeyi su ve uygun temizlik maddesiyle yıkayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.

Soluma

Kişiyi temiz havaya çıkarın. Toz maruziyetine bağlı öksürük, nefes darlığı, boğaz tahrişi veya rahatsızlık devam ederse sağlık kuruluşuna başvurun.

Yutma

Ağzı suyla çalkalayın. Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey vermeyin. Fazla miktarda veya istenmeden yutulması durumunda sağlık uzmanına veya zehir danışma merkezine başvurun.

İlk yardım sırasında ürün etiketi ve Güvenlik Bilgi Formu sağlık personeline gösterilmelidir.

Dökülme ve Temizlik

Toz oluşmasını önleyin.

Kuru süpürme yaparak ürünü havaya kaldırmayın.

Uygun endüstriyel vakum veya kontrollü toplama yöntemi kullanın.

Toplanan ürünü tekrar üretime vermeyin.

Atıkları yerel mevzuata ve işletmenin atık prosedürlerine göre bertaraf edin.

Temizlik sonrasında alanın kuru ve kaymaz olduğundan emin olun.

Büyük dökülmelerde yetkisiz kişilerin alana girişini engelleyin.

Saklama Koşulları

Askorbik asit; nem, hava, ışık, sıcaklık ve proses içindeki bazı metal iyonlarının etkisiyle zaman içinde oksitlenebilir.

Ürün:

Orijinal ambalajında,

Ambalajı sıkıca kapalı durumda,

Serin ve kuru bir depoda,

Doğrudan güneş ışığından uzakta,

Isı ve nem kaynaklarından ayrı,

Güçlü oksitleyici maddelerden uzakta,

Kokulu veya uçucu kimyasallardan ayrı,

Gıda hijyenine uygun kontrollü alanda,

Çocukların ve yetkisiz kişilerin erişemeyeceği şekilde

saklanmalıdır.

Ambalaj açıldıktan sonra ürünün havayla ve nemle teması mümkün olduğunca azaltılmalıdır. Her kullanımdan sonra ambalaj derhal ve uygun şekilde kapatılmalıdır.

Nemlenmiş, topaklanmış, renk değiştirmiş, yabancı koku kazanmış veya ambalaj bütünlüğü bozulmuş ürün, kalite kontrol onayı alınmadan kullanılmamalıdır.

Ekipman Uyumluluğu

Ürünle temas eden ekipmanlar:

Temiz,

Kuru,

Ürünle kimyasal olarak uyumlu,

Korozyona dayanıklı,

Kullanım alanına göre gıda temasına uygun,

Önceki üretimlerden kalıntı taşımayan

malzemelerden seçilmelidir.

“Bütün metal ekipmanlardan kaçının” şeklinde genel bir kural teknik olarak doğru değildir. Uygun ekipman seçimi; metalin türüne, yüzey durumuna, temas süresine, nem miktarına ve proses koşullarına göre yapılmalıdır.

Üretici tarafından aksi belirtilmedikçe, paslanmış, reaktif, kaplaması bozulmuş veya ürün kalitesini etkileyebilecek ekipmanlar kullanılmamalıdır.

Raf Ömrü

Kesin raf ömrü ve son kullanım tarihi, üreticinin ambalaj üzerinde ve analiz belgelerinde belirttiği süreye göre değerlendirilmelidir.

Raf ömrü;

• Ambalajın açılıp açılmadığına
• Depolama sıcaklığına
• Bağıl neme
• Işık ve oksijen maruziyetine
• Ambalaj bariyer özelliklerine

Ürünün başlangıç kalitesine

bağlı olarak değişebilir.

Ambalaj üzerindeki tarih geçmişse veya ürünün görünümünde değişiklik varsa yalnızca görsel değerlendirmeyle kullanım kararı verilmemelidir.

Profesyonel Kullanım ve Teknik Sorumluluk

Bu sayfada yer alan bilgiler, ürünün genel özelliklerini ve yaygın kullanım alanlarını açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Belirli bir ürün için üretim reçetesi, kesin kullanım dozu, raf ömrü garantisi veya mevzuata uygunluk onayı niteliğinde değildir.

Ürünün belirli bir uygulamaya uygunluğu;

• Ürün etiketi
• Teknik Bilgi Formu
• Güvenlik Bilgi Formu
• Parti Analiz Sertifikası
• Nihai ürün formülasyonu
• Yürürlükteki gıda mevzuatı

Laboratuvar ve raf ömrü testleri

birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

Teslim edilen ambalaj üzerindeki güncel üretici etiketi ile bu sayfadaki genel bilgiler arasında farklılık bulunması hâlinde, etikette yer alan ürüne özgü kullanım ve güvenlik esasları uygulanmalıdır.

Son Kullanım ve Sorumluluk Çerçevesi